تبليغاتX
کتابداران خلیج فارس
 
 
 
برگرفته شده از سایت:http://robot.ir/blog/mollasadra/pages.php?show&id=000146
 
 
تاریخچه کتاب و کتابخانه در عهد باستان

از خرابه های شهرهای باستانی سومریان چنین برمی آید که سومریان در حدود 2700 سال پیش از میلاد کتابخانه های شخصی ، مذهبی و دولتی بر پا کرده بودند، مشهور است که کتابخانه « تلو» مجموعه ای متجاوز از 30000 لوحه گلین داشته است ، تمدن سومریان از 3500 سال پیش از میلاد پا گرفت و در عهد طلایی « اور » شکوفا شد .

مورخان سومری ثبت تاریخ جاری و باز سازی داستان گذشته شان را آغاز کردند . کهن ترین نظام نگارش شناخته شده « خط میخی » است و اعتبار سومری ها به سبب ابداع این خط و خدمت بزرگ آنها به بشریت است.

برای نوشتن از قلم فلزی و تیزی ( به شکل میخ ) استفاده می کردند و بر موادی چون گل نرم، عاج یا چوب می نوشتند. برای این منظور کاتبانی تربیت شده وجود داشتند و پس از نوشتن گل نرم را می پختند تا سخت شود قطعات گل پخته به صورت لوحه ، نخستین کتابهایی است که تا کنون کشف کرده اند . چون لوحه هایی ابزار ثبت اطلاعات تجاری ، آثار مذهبی شامل دعا ها ، مناسک، علائم جادویی، افسانه های مقدس و حکایات و روایات قومی و ملی بودند.

می بینیم که برای این لوحه ادبیات ، اندیشه های اجتماعی، سیاسی و فلسفی خود را حفظ کرده اند و در میان مواد حفاری شده از خرابه های شهرهای باستانی سومری لوحه هایی وجود دارد که قطعات ادبی هزاران سال کهنتر از ایلیاد در آنها نقش بسته است.

سو مریان کهنترین ادبیات شناخته شده انسان را تدوین کردند( موکهر جی،1375،ص81) از تمامی متونی که بر گل یا مواد مناسب نگاشته است و تاکنون به دست آمده در میابییم که 95 در صد این متون به امر بازرگانی ، اداری و حقوقی ارتباط دارند .

فرهنگ سومری برای مدتی بیش از 1500 سال یعنی از نیمه هزاره چهارم تا آغاز هزاره دوم پیش از میلاد بر سرزمین« رافدین» سیطره داشت. در ازای این تاریخ ، نویسندگان سومری توانستند شمار بسیاری از متون را در مو ضوعات مختلف و در نسخه های متعدد به نگارش در آورند . برخی از افسانه های رایج مانند داستان « دلاور ناکام گیلگمشن » در نسخ های فراوان و روایت های گوناگون به جا مانده است .(استیویچ1373ص26) .

سومریان این گل نوشته ها را در معابد یا کاخهای سلطنتی یا مدارس حفظ می کردند( همان 1373ص 27) در حقیقت سومریان نخستین کسانی بودند که این دستاوردها را به این هدف روشن یعنی حفظ آن برای نسلهای آینده ثبت کردند. به عبارت دیگر سومریا ن کسانی بودند که به کتاب نقشی اختصاص دادند که تا به امروز با آن در ارتباط است . بدین معنا که دستاوردهای فرهنگی و فناوری انسان را پاس دارد و پاسخگوی اهداف قانونی و آموزشی و دیگر نیازهای روزانه او باشد. ( همان1373،ص 29).

پس از سومریان به تمدن بابلیان می رسیم . بابلیان نوشتن خط میخی و همه دانشهای ریاضی و ستاره شناسی و غیره را از سومریان آموختند . کتابخانه هایی در معابد و قصرها وجود داشتند و یکی از مهمترین و بهترین نمونه های آنها کتابخانه « بورسیپا » بود که یکی از شاخصترین کتابخانه های عصر باستان بود. از مهمترین آثار باقیمانده از تمدن بابلیان می توان « قانون حمورابی» را نام برد.( همان1373،ص31،30) .


کتابخانه های آ شوریان


پادشاهی آشوریان همزمان با فرمانروایی بابلیان بود. مشهور است که کتابداری به منزله یک پیشه به آن دوران باز می گردد . آشور بانیپال که از سال 626 تا 668 پیش از میلاد می زیست ، نخستین مفسر کار کتابداری در نظر گرفته می شود وی در شهر نینوا کتابخانه ای بزرگ تأ سیس کرد و کاتبانی را به کتابخانه بورسیپا گسیل داشت تا لوحه های گلی را استنساخ و نوشته های موجود در آنجا به کتابخانه نینوا منتقل کنند.( یتز،1989ص4) .

«آشور بانیپال » را باید به حق کتابدار پادشاه باستانی تاریخ تمدن نامید. در تاریخ کتابخانه برای نخستین بار در کتابخانه نینوا به فهرست بر می خوریم . لوحه ها با نظمی منطقی بر حسب مو ضوع یا نوع مرتب شده و هر یک نشانه شناسایی داشت و سیاهه محتوا هر اتاقک یا حجره که بر سر در آن کنده کاری شده بود در فهرست نیز مندرج بود . کتابخانه آشور بانیپال در نینوا تصویر کم و بیش کاملی از رشد و پیشرفت نگارش و شکل و شیوه نگهداری میراث انسانی در فرهنگ سومری ، بابلی و آشوری را طی ادوار آغاز تاریخ در اختیار می گذارد .

« گیتز» در همین ارتباط اظهار می دارد که اگر سهم سومریان در تمدن بشر اختراع خط و نگارش و سهم بابلیان قانون بود ، عطیه آشوریان به آیندگان کتابخانه سازماندهی شده به شمار میرود. پس از مرگ آشور بانیپال کتابخانه به حیات خود ادامه داد تا اینکه در سال612 پیش از میلاد (میدی کیازاس) نینوا را تخریب کرد و پس از آن شهر تجدید بنا نشد . به همین دلیل باستان شناسان توانستند باقیمانده کتابخانه آشوریان را به همان شکلی که سربازان میدی ترک کرده بودند کشف کنند. ( استیویچ 1373ص 42).


مصریان


تمدن باستان مصریان همزمان با تمدن های سومریان و بابلی و آشوریان شکوفا شد اما کار مصریان از نظر شکل کتاب و مواد نوشتنی با آنها تفاوت بسیار داشت. ماده نوشتنی آن برگ « پاپیروس» بود . از قلم مو مانندی به منزله ابزار نگارش استفاده می شد و شکل کتاب آنها طومار پاپیروس نام داشت و نگارش آنها به خط تصویری ( هیروگلیف) انجام می گرفت ( موکهرجی 1375ص 82) .

مصریان خود کتاب را چنان بزرگ می داشتند که گویی آن را می پرستیدند . برای مثال در یکی از متون دیدگاه ژرفی را پیرامون ارزش در سخن نگارش یافته می خوانیم :« انسان می میرد و جنازه او به خاک تبدیل می شود و همه همروزگاران او چهره در نقاب خاک می کشند و این کتاب است که یاد او را از زبانی به زبان دیگر انتقال می دهد . نگارش سودمند تر از یک خانه ساخته شده با یک صومعه در غرب یا از یک قلعه شکست ناپذیر یا یک بت در یک معبد است».(1373ص53)

طومارهای پاپیروس معمولا در کوزه دهان گشاد ( خم) گلی یا استوانه های فلزی دارای نشانه های شناسایی نگهداری میشد. قدیمی ترین کتاب مصری و مشهور ترین کتاب عالم به نام « پاپیروس پرس» که قبل از سال 2880 پیش از میلاد به نگارش در آمد ، اکنون در کتابخانه ملی پاریس نگهداری می شود. ( موکهرجی، 1375، ص83) .

در پرتو آب و هوای بسیار مناسب مصر ، بسیاری از طومارهای پاپیروس بویژه در گورستانها و بقایای معابد و حتی در خانه های شخصی محفوظ مانده است. کتاب نگارش یافته به ورق پاپیروس در مصر شکل طومار داشت( استویچ 1373 ص55).

به نظر میرسد تنها نوشته هایی که به تعداد فراوان در مصر استنساخ می شد و به معرض فروش می آمد مرده نامه ها بود . مرده نامه عبارت بوده است از مجموعه هایی با متون مختلف که به سحر و جادو مربوط می شد و از آنها انتظار می رفته است که آسایش مدفون را در گور تامین نماید. (همان،ص55)

زیباترین نمونه های این مرده نامه ها به نقاشیهای رنگارنگی زینت یافته بود که مناظری از زندگی انسان مدفون شده را در گور نشان می داد . بسیاری اوقات گفته می شود که این مرده نامه ها کهن ترین نگاشته های مصور در جهان هستند . این مرده نامه ها از سوی کاهنان نوشته می شد. آنها در نسخه هایی که برای فروش در بازار فراهم می آوردند جایی را خالی می گذاشتند تا در آن نام شخص متوفا را بنویسد. نسبت مرده نامه به کل کتابها در مصر95% بود.( همان ،ص57).


کتابخانه اسکندریه


شاید بتوان بزرگترین دستاورد تاریخی کتابخانه دوران باستان را تاسیس کتابخانه اسکندریه مصر دانست . میان کتابخانه ها ی نینوا و اسکندریه شباهتهای قابل ملاحضه ای وجود دارد ، هر دو نهادهایی با ویژگی جهانی بودند که شاهزادگان حاکم آنها را بنیاد نهادند هر چند اختلافات زیادی میان مواد نوشتنی و شکل کتاب آنها به چشم می خورد . در نینوا لوحه های گلی و در اسکندریه طومارهای پاپیروس وجود داشت و چهار قرن میان بر پایی آنها فاصله بود .

سابقه تشکیل کتابخانه اسکندریه به زمانی بر می گردد که اسکندر بر مصر تسلط یافت و دستور داد تا در کنار رود نیل شهری بزرگ به نام اسکندریه ایجاد کنند ، به دلیل علاقه فراوان وی به کتاب و هنر، بسیاری از عالمان و دانشمندان در آنجا جمع شدند . پس از مرگ اسکندر بطلمیوس اول جانشین وی شد و دستور داد تا بزرگترین کتابخانه آن زمان در اسکندریه ساخته شود در آنجا دو کتابخانه به وجود آمد اولی در ناحیه ای به نام« موزه» که حدود200 هزار طومار پاپیروس داشت به عنوان بخش اساسی آکادمی دانشمندان و با حمایت بطلمیوس اول ساخته شد. مشهور است که هر کشتی ای که در بندر اسکندریه لنگر می انداخت کتابهای داخل آن را به کتابخانه برده و پس از استنساخ از روی آن به داخل گشتی بر گردانده می شد. در هنگام حمله و تسلط رومیها ، این کتابخانه حدود 700 هزار طومار پاپیروس داشت که از سراسر جهان گردآوری وبه زبانهای مصری ، لاتین و دیگر زبانها نوشته شده بودند- دومین کتابخانه در اسکندریه در ناحیه« سراپیوم » که بطلمیوس سوم آن را ایجاد کرده بود در معبد« سراپیس» قرار داشت که در حدود100 هزار طومار پاپیروس داشت.( مزینانی 1379ص98) .

از زمان سقوط اسکندریه تا کنون از نظر اندازه چنین مجموعه ای حتی در فرهنگ غربی یا در دوره فرهنگی هم تکرار نشده است . کتابخانه های اسکندریه نظر مردان مشهور تاریخ را به خود جلب نمودند . در میان کتابداران آن می توان از« دمتریوس، زنودوتوس، اراتوستن، آپولونیوس، کالیما خوس» و بلند مرتبگان دیگر را نام برد.

روشن است که کتابداران اسکندریه دانشوران بزرگی بودند و کتابداری کار فرعی آنها به شمار می آمد . آنها به گرد آوری کتابها و منابع اصیل می پرداختند ، آنها را فهرست نویسی می کردند و به تهیه « کتابشناسی ها» دست می زدند. همچنین ویرایش کتابها ، ترجمه آنها، نوشتن ادبیات و آثار خود و سرپرستی مرکز کتابت را نیز بر عهده داشتند . به قولی در تاریخ کتابداری زمانی بود که کتبداران از بیشترین حرمت و احترام بر خوردار بودند . افرادی بسیار مقتدر و متولیان آموزش به شمار می آمدند. برای مشاهده اوج این دوران باید به عزت اسکندریه باستان اندیشید ( موکهر جی 1375ص84) .

کتابخانه موزه را 47 سال قبل از میلاد مسیح « ژولیوس سزار» رومی به آتش کشید. کتابخانه سراپیوم نیز تحت سلطه « تئو دوسیوس کبیر» 395 سال بعد از میلاد که بسیاری از معابد بت پرستان را ریشه کن کرد از بین رفت. به هر حال آنچه از کتابخانه های اسکندریه باقی مانده بود پس از فتح مصر به وسیله مسلمانان به طور کلی ازبین رفت.( 1379ص 99) .
نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در چهارشنبه بیست و هشتم دی 1384 ساعت 9:10 | لینک ثابت |

حفاظت از كتاب ها و منابع در برابر سرقت و آسيب مسئله اي است كه كتابخانه ها از دير باز با آن مواجه بوده اند . اگرچه تنها در سال هاي اخير است كه به عنوان مسئله اي مديريتي به آن توجه مي شود. حتي كتابخانه هاي عهد باستان در مصر نيز با اين مسئله مواجه بوده اند.  یکی از پایان نامه های که در ترم جاری دفاع شد پایان نامه ای تحت این عنوان:

بررسي عوامل تأثيرگذار در سرقت و آسيب رساني به منابع كتابخانه هاي دانشكده هاي پزشكي و كتابخانه ها ي مركزي دانشگاه هاي علوم پزشكي تهران

این پایان نامه توسط خانم جولائی یکی از دانشجویان خوب ارشد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی نوشته شده است. در زیر به چکیده از پایان نامه ایشان می پردازیم. ان شاء الله مقاله ایشان در آینده ای نزدیک چاپ خواهد شد:

چكيده:

مقدمه: حفاظت از كتاب ها و منابع در برابر سرقت و آسيب مسئله اي است كه كتابخانه ها از دير باز با آن مواجه بوده اند . اگرچه تنها در سال هاي اخير است كه به عنوان مسئله اي مديريتي به آن توجه مي شود. حتي كتابخانه هاي عهد باستان در مصر نيز با اين مسئله مواجه بوده اند. به علت عدم انتشار گزارش هاي مربوط به آن ، دادن آمارهاي دقيق از ميزان سرقت هايي كه از هر كتابخانه در طي يك دوره ي زماني رخ مي دهد مشكل است. در بررسي انجام شده به عنوان مثال در كتابخانه ي مركزي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني شهيد بهشتي از تعداد 15000 پايان نامه حدود 120 عنوان آن مفقود شده است. با وجود دست به گريبان بودن كتابخانه هاي عمومي و دانشگاهي ايران با اين مسئله ، كمتر در كاهش و يا حذف عوامل مسبب آن تحقيقتي انجام شده است. اين پژوهش بر آن است كه به بررسي عوامل تأثيرگذار در سرقت وآسيب منابع در كتابخانه هاي مركزي و پزشكي شهر تهران بپردازد؛ تا با شناسايي اين عوامل و انتشار اين راهكارها كتابخانه ها بتوانند در پي حذف و يا كاهش اين عوامل تأثيرگذار گام بردارند.

روش كار  :پس از مشورت با اساتيد كتابداري و اطلاع رساني و نيز كارشناس روانشناسي ، پرسشنامه اي براي پاسخگويي كاربران و نيز پرسشنامه اي مجزا براي كتابداران تهيه شد.لازم به ذكراست كه پرسشنامه- ها ي كاربران بدون نام و صرفاً با گرفتن اطلاعات مربوط به رشته و سال تحصيلي در قسمت دموگرافيك ارائه شده است .در قسمت دوم پرسشنامه ها عوامل تأثيرگذار مورد بررسي قرار گرفته اند. پس از مراجعه به هركدام از اين كتابخانه ها در طي يك روز كاري ، داده ها جمع آوري شدندو با استفاده از نرم افزار SPSS تجزيه و تحليل شدند.

يافته ها : كلاً تعداد 632 كاربر و20 كتابدار بخش امانت پرسشنامه ها را به طور كامل پر كرده ا ند.عوامل تأثيرگذار در سرقت وآسيب منابع به چهار دسته تقسيم شده اند :عوامل تأثيرگذار اقتصادي ، عوامل تأثيرگذار رواني ، مقررات تأثيرگذار در كتابخانه ها ، نارسايي هاي تأثيرگذار در امكانات كتابخانه .

بحث و نتيجه گيري  : در بين شيوه هاي مختلف آسيب رساني به منابع « خط خطي كردن منبع » از ديد كاربران و« بريدن يك فصل از كتاب و يا يك مقاله از يك مجله » از ديد كتابداران پاسخ دهنده بيشترين فراواني را دارا ست . از ميان دسته عوامل اقتصادي ، « گران بودن منابع » با فراواني درصدي 10/40 درصد تأثيرگذار ترين عامل اقتصادي از ديد كاربران و كتابداران است. يافته هاي پژوهش آجايا( 12) نشان مي دهد كه « مشكل مالي » يكي ازعلل تأثيرگذار مهم در سرقت منابع « گران » محسوب مي شود. پژوهش گرگسون و هالينگ(9) نيز اين يافته را تأئيد مي كند. از ديد كتابداران مهمترين عامل تأثيرگذار اقتصادي اين است كه «مراجعان توان مالي لازم براي تهيه منابع مورد نياز خود را ندارند » .از دسته عوامل رواني عمل تلافي جويانه به منظور تخليه ي رواني بيشترين تأثير را ازديد كاربران دارد ، اما كتابداران برداشت هاي فردي كاربران را از فشارهاي موجود در دانشگاه را مهمترين عامل تلقي مي كنند . به عقيده ي كاربران كوتاه بودن مدت امانت منابع مهمترين مسئله اي است كه در سرقت و آسيب منابع تأثيرگذار است ؛اما يافته هاي گرگسون و هالينگ(9) اين مطلب را تأئيد نمي كند نبودن نسخه هاي متعدد از يك منبع با تقاضاي بالا مهمترين نارسايي است كه از ديد 3/43 درصد كاربران در سرقت وآسيب منابع تأثيرگذاراست. كاربران و كتابداران براي حذف و يا كاهش عوامل تأثيرگذار اين موارد را پيشنهاد كرده اند: برخورد بهتر كتابداران با مراجعان به كتابخانه ، انعطاف پذير تر كردن مقررات مربوط به امانت و استفاده از منابع ، آگاه كردن كاربران در مورد اثر سرقت و آسيب منابع بر كاركرد كتابخانه ، تهيه ي نسخه هاي بيشتري از منابعي كه مورد نياز تعداد زيادي از كاربران در يك زمان واحد است، تهيه ي دستگاه ها ي فتوكپي رنگي و سياه و سفيد و... بدست آ مده است .

كليد واژه ها:سرقت كتاب ، آسيب به منابع ، كتابخانه هاي علوم پزشكي

 

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در سه شنبه بیست و هفتم دی 1384 ساعت 7:58 | لینک ثابت |
یافته های پایان نامه خانم فرخ نیا تحت عنوان"بررسی مقالات پزشكي مجلات انگليسي زبان ايران نمايه شده در چند پايگاه اطلاعاتي منتخب در فاصله سالهای 2004-2001 " نشان داد که:از ميان 20 عنوان مجله علمي پژوهشي تنها 5 عنوان مجله با 687 مقاله به پايگاههاي اطلاعاتي مورد بررسي راه يافته اند. از اين بين، مجله Daru از دانشگاه علوم پزشکي تهران با 219 مقاله بالاترين ميزان مقالات نمايه و چکيده شده در پايگاههاي اطلاعاتي را به خود اختصاص داده است.

در زیر چکیده ای از پایان نامه خانم فرخ نیا از دانشجویان خوب رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی را مرور میکنیم و برای ایشان در تمام مراحل زندگی آرزوی موفقیت و پیشرفت میکنیم

مقدمه: يکي ازملاکهاي سنجش توليدات علمي هرکشور، تعدادمقالات مجلات  نمايه شده در پايگاههاي اطلاعاتي معتبرجهان است. در واقع مقالات و مجلات علمي سرمايه هاي  اطلاعاتي هرکشورهستند و يکي ازشاخصهاي ارزيابي يک مجله، تعداد  پايگاههاي اطلاعاتي است که آن مجله رانمايه مي کنند.ازاين رو اين پژوهش به بررسي مقالات20عنوان مجله علمي پژوهشي پزشکي انگليسي زبان ايران نمايه شده در پايگاههاي اطلاعاتي معتبر جهان درفاصله سالهاي2004-2001 پرداخته است.

   روش پژوهش: اين پژوهش به روش پيمايشي توصيفي و با استفاده از سياهه کنترل انجام شد. روش گردآوري داده ها مشاهده مستقيم است. بدين ترتيب که در هر يک از پايگاههاي اطلاعاتي BIOSIS, CABI, EMBASE, PUBMED, WEB OF SCIENCE  مجلات بر اساس عنوان جستجو و نتايج ثبت گرديد. تحليل موضوعي مقالات نمايه و چکيده شده نيز بر اساس رده بندي NLM انجام گرفت. در پايان نتايج حاصل با استفاده از روشهاي آماري توصيفي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.

   يافته ها: از ميان 20 عنوان مجله علمي پژوهشي تنها 5 عنوان مجله با 687 مقاله به پايگاههاي اطلاعاتي مورد بررسي راه يافته اند. از اين بين، مجله Daru از دانشگاه علوم پزشکي تهران با 219 مقاله بالاترين ميزان مقالات نمايه و چکيده شده در پايگاههاي اطلاعاتي را به خود اختصاص داده است.از سالهاي مورد بررسي، در سال 2003 بيشترين تعداد مقالات نمايه و چکيده شده را داريم. ازميان پايگاههاي مورد بررسي، پايگاه  EMBASE بيشترين تعداد مقالات را نمايه و چکيده نموده است.هيچکدام از مجلات در پايگاههاي   PUBMED و  WEB OF SCIENCE يافت نشدند. بيشترين درصد مقالات نمايه و چکيده شده(36 درصد) در زمينه موضوعي داروشناسي( QV ) است و زمينه هاي موضوعي بيماهاي مسري(wc) با 6/5 درصد و کودکان (ws) با 2/5 درصد در مقامهاي بعد قرار دارند. در زمينه هاي موضوعي آناتومي(QS) ، سالمندان(WT) و تاريخ پزشکي(WZ) هيچ مقاله اي در پايگاههاي اطلاعاتي نمايه و چکيده نشده است.

   بحث و نتيجه گيري: يافته هاي اين پژوهش نشان مي دهد که نسبت مقالات نمايه و چکيده شده مجلات عمي پژوهش پزشکي انکليسي زبان ايراني در پايگاههاي مورد بررسي به نسبت مقالات منتشر شده در آن مجلات در سالهاي مورد بررسي يک به چهار مي باشد. بعضي از رده هاي موضوعي مورد بي توجهي قرار گرفته اند. اين در حالي است که در بعضي از رده ها، با وجود اينکه مجله خاص آن موضوع نيز منتشر مي شود، هيچ مقاله از آن رده موضوعي به پايگاههاي اطلاعاتي راه نيافته است.از اين رو با توجه به اهميت اين مجلات در راهيابي توليدات علمي کشور به پايگاههاي اطلاعاتي معتبر جهان، توجه بيشتر به اين مجلات و مقالات منتشر شده در آنها و ارزيابي دقيق تر آنها بر اساس استانداردهاي جهاني امري ضروري به نظر مي رسد.

   کليد واژه ها: نشريات علمي پژوهشي علوم پزشکي. تحليل موضوعي BIOSIS, CABI, EMBASE, PUBMED, WEB OF SCIENCE.

 

 

 

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در سه شنبه بیست و هفتم دی 1384 ساعت 7:52 | لینک ثابت |
سلام

امروز سه شنبه پس از ۲۴ ساعت به سراغ ایمیلم میروم. میبینم تعداد زیادی نامه رسیده است . تعجب میکنم . میبینم همه با یک موضوع و واکنش به یک نامه است. آری بسیار متاثر میشوم. پس از استاد دکتر فتاحی اینبار نوبت استاد دیگری و به گمانم فردا اساتید دیگری. آری اگر چشم پوشیهای استاد دکتر فتاحی و گذشتهای ایشان و بزرگواری آن استاد گرانقدر  نبود که  به راحتی از کنار این مسأله  گذشت امروز آقایان به خودشان اجازه نمی دادند به راحتی از آزادی قلم سوء استفاده کنند و حرمت قلم و استاد را بشکنند. استاد دکتر فرج پهلو  یکی از اساتید خوب کتابداری ایران که همه او را می شناسند و احتیاجی به تعریف و تمجید ندارند و مهم این است که انسان در پیش وجدان و خدای خود راضی باشد. امیدواریم که دیگر شاهد این بی حرمتیها نباشیم، که البته این بی حرمتیها به هتاکان برمیگردد و گرنه اگر کسی انتقادی داشته باشد راه منطقی جهت نقد فراوان اما....

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در سه شنبه بیستم دی 1384 ساعت 7:49 | لینک ثابت |

به زودی چاپ میشود:

کنترل مستند: وضعیت هنر و چشم اندازهای جدید[1]

 

نویسنده: باربارا بی تیلت[2]

مترجم : عبدالرسول خسروی[3]

محسن حاجی زین العابدینی[4]

 

 خلاصه

            کنترل مستند برای برخورداری از اهداف فهرستنویسی که کاربران را قادر به یافتن آثار نویسنده و تلفیق تمامی آثار فرد ار بنماید ، ضروری و لازم است.این مقاله به وضعیت اخیر کنترل مستند در مقایسه با دیدگاههای انجمن LITA 1979 (انجمن تکنولوپی و اطلاعات کتابخانه) و گروه کنترل مستند 1984 می پردازد و دید جدیدی از کنترل کتابشناختی جهانی IFLA (UBC) و دید آتی فایل مستند بین المللی مجازی به عنوان زیر بنای Semantic web بیان می دارد.و اهمیت کنترل مستند را جهت بهبود و اصلاح شرط تحقیقات بانکهای اطلاعاتی بزرگ یا اینترنت تحکیم می کند.

 کلید واژه ها :

 کنترل مستند، کنترل دسترسی، کنترل کتابشناختی جهانی، فایل های مستند بین المللی اساسی اهداف فهرستنویسی ، مانعیت در جستجو



[1] Authority Control: state of the Art and New Perspectives

[2] Barbara B Tillett

[3] khosraviar@yahoo.com

[4] دانشجوی دکتری علوم کتابداری دانشگاه شهید چمران اهواز

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در یکشنبه هجدهم دی 1384 ساعت 11:49 | لینک ثابت |

بسمه تعالی

دانشگاه علوم پزشکی بوشهر

کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر

 

  شیوه نامه کتابنامه

 

  جهت یکدست سازی اطلاعات و ایجاد ارتباط میان متن و سند ارائه شده رعایت برخی نکات لازم و ضروری است.(این مطلب براساس شیوه نامه رایج در دائره المعارف کتابداری توشته شده است)

 

 1- مأخذ در پایان مقاله به ترتیب الفبایی سرشناسه می آید .(ابتدا منابع فارسی و سپس منابع لاتین)

 2- ماخذ الفبایی شده شماره گذاری شود.

 3- ارجاع به ماخذ در متن (در داخل پرانتز) صورت می گیرد.

 4- شماره هر ماخذ نشانی آن ماخذ خواهد بود که در پرانتز همراه با شماره جلد و صفحه مورد استفاده ذکر می شود، مانند ( 12:ج2 ،ص 117) که در آن ، 12 به ماخذ شماره 12 در انتهای مقاله اشاره دارد که از جلد دوم ، صفحه 117 آن استفاده شده است.

5- معادل های لاتین در پایان هر صفحه ذکر شود.

 

 کتابنامه

 1- کتاب

  1-1. با یک نویسنده

           حکمت ،حسین .آناتومی اندام  .تهران : موسسه نشر جهاد دانشگاهی تهران  ، 1372.

1-2. با دو نویسنده

    لطفی، مژگان ؛ انتظار، صمد.راهنمای جامع  پرستاری اتاق عمل .تهران: جامعه نگر:نشر سالمی ،1382.

1-3. با سه نویسنده

   قارونی، منوچهر؛خوش زبان، جواد؛ و محمد اردهالی زهرا .بیماریهای اسمیک قلب.تهران: مرکز نشر دانشگاهی ،1365.

1-4.با بیش از سه نویسنده

  فرهودی،ابوالحسن،و دیگران.بیماریهای نقص ایمنی:تشخیص و درمان .تهران:علمی،1365.

 

1-5. بدون نویسنده

  اطلس تشریح بدن انسان.تهران :شرکت جغرافیایی و کارتوگرافی ایران،1365.

1-6. کشف نام نویسنده از مرجعی دیگر

    [حکمت  ، حسین] .آناتومی عمومی .تهران: سماط،1382.

 

 1-7. اثری با مستعار پدیدآورنده

        اخوان ثالث،مهدی[م.امید].آخر شاهنامه :مجموعه شعر .تهران:مروارید،1348.

 1-8. سازمان به منزله مولف

         شرکت سهامی داوبخش.دارونامه .تهران:1364

 

1-9. ناظر یا ویرایشگر به منزله مولف

 پورجوادی،نصرالله،ویرایشگر.درباره داروسازی.تهران:مرکز نشر دانشگاهی، 1382.

 

1-10. ترجمه یک اثر

 هاریسون، تینسلی راندولف.بیماریهای قلب و عروق . ترجمه علی زاهدی.تهران:نشر اشتیاق،1377

1-11. اثری از یک مولف در مجموعه ای از همان مولف

 

  معین،محمد.مجموعه مقالات .به کوشش مهدخت معین:" حکمت اشراق و فرهنگ ایران" تهران:معین، 1364،ج.1،ص 379-458.

 

1-12. کتاب چند جلدی با عنوانی عام و عنوانهای خاص هر جلد

  دورانت ،ویل.تاریخ تمدن .ج1: مشرق زمین،گاهواره تمدن. ترجمه احمد آرام و دیگران.تهران :سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی ،1365.

 1-13.کتابی از یک سلسله انتشارت

  بولت ،ریچارد.گروش به اسلام در قرون میانه :پژوهشی نوین در تاریخ اجتماعی اسلام .ترجمه محمد حسین وقار .سلسله انتشارات نشر تاریخ ایران ،شماره 42؛مجموعه پژوهش های تاریخی ،شماره 8.تهران :نشر تاریخ ایران ،1364.

 

 1-14. ویرایش های بعدی کتاب

 ملک زاده،فریدون.میکروبیولوژی عمومی.ویرایش 2.تهران:انتشارات شهر آب،1371.

 

 1-15.چاپ های بعدی کتاب

   عظیمی، سیروس.اصول روانشناسی عمومی.تهران:دهخدا،1348،چاپ نهم 1366.

 

 1-16. اثری با پیشگفتار یا دیباچه ای از نویسنده دیگر

            مانهایم،کارل.ایدئولوژی و اوتویپا. ترجمه فریبرز مجیدی.دیباچه به قلم لویی ورث.تهران:دانشگاه تهران،1355.

 

 2- گزارش و مقاله سمینار

 

 2-1. گزارش چاپ شده دارای مولف

         نگهبان،عزت الله.گزارش مقدماتی  حفریات ماریک" چراغعلی تپه،هیات حفاری رودبار1340-1341.تهران:وزارت فرهنگ،اداره کل باستانشناسی، 1343.

 

 2-2. گزارش چاپ نشده .

  گزارشی از فعالیت دفتر تحقیقات و برنامه ریزی درسی پیرامون اصلاح و بازسازی کتابهای درسی سال 1360".تهران:1360(پلی کپی).

 

 2-3. مقاله سمینار ( چاپ شده)

    مختاری،مژگان."بررسی فراوانی نسبی HPV در کارسینوم ترانزیشنال مثانه بیماران مراجعه کننده به بیمارستانهای آموزشی اصفهان "،در سمینار همایش سالیانه آسیب شناسی ایران(3-1 دی ماه 1383).تهران،انجمن آسیب شناسی ایران،1383.

 

 3- مقاله نشریه یا مجموعه

  حری، عباس."نقش خدمات اطلاعات در پیشرفت فرهنگی "،ارائه شده در سمینار بررسی تحلیل موانع و عوامل موثر در پیشرفت های فرهنگی( بیرجند،11-15 اردیبهشت1365).

 

 3-1. مقاله روزنامه دارای مولف

      زالی، محمدرضا.چگونگی با بیماری یرقان مقابله کنیم ؟.کیهان

 

  3-2.مقاله مجله دارای مولف

       عماد خراسانی،نسریندخت."نقش کتابخانه در خدمت به توسعه کشاورزی ایران".زیتون .88(فروردین 1368):18-19،49.

 

 3-3.نقد کتاب

    شمیسا،سیروس."درباره سبک شناسی بهار".آینده.(1-3 فروردین –خرداد1364):88.

 

 3-4. مقاله دایره المعارف (با امضاء)

       جلالی مقدم،مسعود."آسوریان".دایره المعارف بزرگ اسلامی.ج1،ص366-370.

 

 3- 5. مقاله دایره المعارف ( بی امضاء)

          "کهکشان ".دایره المعارف فارسی [مصاحب].ج2. ص.2328-2329.

 

 3 -6. مدخلی از یک فرهنگ

             معین،محمد.فرهنگ فارسی ،ج3.ذیل"دیباچه".

 

 3-7. مقاله در مجموعه

          با واکواتی."نقش کتابخانه های ملی در شبکه بین المللی اطلاع رسانی".ترجمه شیرین تعاونی،در اکمل الدین احسان اغلو ودیگران .شبکه اطلاع رسانی در کشورهای اسلامی.تهران:دفتر پژوهشهای فرهنگی،1369،ص41-57.

 

4- پایان نامه

    موسوی، شهر آذر."تحلیل استنادی مقالات سرگذشتنامه".پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی ،دانشکده علوم تربیتی،دانشگاه تهران،1366.

 

 5- مصاحبه

    "گفتگو با استاد کیوان سمیعی.پژوهنده آثار ادبی و عرفانی".کیهان فرهنگی.3(آبان 1365):3-9.

 

  5-1. مصاحبه چاپ شده

    "گفتگو با استاد کیوان سمیعی.پژوهنده آثار ادبی و عرفانی".کیهان فرهنگی.3(آبان 1365):3-9.

 

  5-2. مصاحبه چاپ نشده

    میرهادی،توران.شورای کتاب کودک ،تهران.مصاحبه.22تیر1368.

 

 

6- بروشور

     پایگاه اطلاعات تولید شده در مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران.تهران:مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران، روابط عمومی و امور بین المللی،[بی تا]،12ص،[بروشور].

 

7 – نامه / حکم/ فرمان

   قنسولگری ایران در بصره به وزارت خارجه.نامه اداری.20 صفر 1334ق.وزارت امور خارجه.سند شماره 1287،کارتن 12،پرونده 21،نمره 256.

 

 

 8- تلگرام

     تلگرام نایب الایاله فارس به وزارت داخله .15جوزا 1334ق.وزارت امور خارجه.سند شماره 1/1503 کارتن 66،پرونده 46،نمره 544.

 

 9- صورتجلسه / مصوبه

     دانشگاه علوم پزشکی بوشهر.دانشکده پزشکی .صورتجلسه مورخ 8/11/1383.

 

 10- اساسنامه /آیین نامه/بخشنامه

 ارتقاء اعضای هیأت علمی ... وزارت بهداشت درمان و آموز ش پزشکی.مصوبه 14/7/1382.ماده 2.

 

 11- نسخه خطی

         الجرجانی،میرسیدشریف علی بن محمد.شرح المواقف.نسخه خطی شماره 2763/ع.کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

 

12- جزوه

       داورپناه،محمد رضا.مروری بر مطالعات انجام شده در زمینه استفاده از فاکس در جهان و ایران.مشهد:آستان قدس رضوی،بنیاد پژوهش های اسلامی کنگره کتاب و کتابخانه در تمدن اسلامی،1374[جزوه]

 

 منابع اینترنتی

 

    13-1. دسترسی از طریق اینترنت

Association of Research Libraries.” Definition and Purposes of a Digital Library “,1995[on-line].Available: http://www.libnet.sh.cn/diglib/definition  htm .[12dec.2002].

 

 

 

13-2. چکیده مقالات

Hirsh,Sondra G.”Children`s Relevance Criteria and Information Seeking on Electronic Resources”.[Abstract].Journal American Society for Information Science .Vol.50,No.14(Dec.1999):1265-1283.[on-Line]. Available:http://www.asis.org/Publications/JASIS/V50n1499.htm1.[22feb.2000].

 

 

13-3. چکیده مقالات در پایگاه اطلاعاتی کتابشناختی

Bornman,H.``Hypermedia ,Multimedia and Hypertext :Definitions and Overview”.Electronic Library .Vol.11.no.4(August 1993): 259-268. lisanet [on-line] .Available:http://www.lisanet.co.uk/.[4Apr.2000].

 

13-4. مقاله کنفرانس یا سمینار

Panyarachum,Anand.`` Reaching the information Gateways`` .65th Ifla Council and General Conference(Bankok:August 20-28 1999).[on-line].Available http://www.org/IV       .ifla65/papers/1444-109e.htm.[20feb.2000].

 

 

13-5. کتاب الکترونیکی

Rijsbergen, C.J.”Information Retrival”.London :Butterworths ,1976.[on-line] Available :http://www.dcs.gla.ac.uk/keith/preface.html.[12feb.2000]

 

 

 13-6. پایان نامه

Fattahi,Rahmotallah.”the Relevance of Cataloguing Principles to the Online Environment:an Historical and Analytical  Study”.ph.D Thesis in library and information Science ,School of information ,Library and Archive studies ,University of new South Wales,1997 .[on- line].Available:http://Wilma.Silas.unsw.edu.au /students/rfattahi/default.htm.[1jan 2000].

 

 

13-7. پایگاه اطلاعاتی

Proauest Digital Dissertations.[Bibliographic Database].[1999-2000].Bell & Howall Information

 

 

 

 

 

and Learning .[on line].available:http://wwwlib.umi.com/dissertations/main/.[17feb2000].

 

 

 

13-8. مقالات الکترونیکی مجلات چاپی

-Chau,May y.” Computer Supported Concept maps:Excellent tools for Enhancing Library Workshop presentations”.Libres:library and Information Science .Vol.8,No.2(sep.1998):12-14.[on-line].Available http://bubl.ac.uk/Journals/lis/kn/libres/Vo8no298/may/htm[28jan.2000].

 

- فولرتن، ورا."خدمات مرجع پست الکترونیکی ".ترجمه میترا صمیمی .فصلنامه کتاب .دوره سیزدهم ،4(زمستان 1381):150-153.به نقل از

http://www.nli.ir/new/persian/Faslnameh/preview.asp?d=140.[20jul.2003].

 

13-9. مقالات مجلات الکترونیکی

Schutzae,D.”A ned for a Commoan Infreastructure:Digital Lbraries and Electronic Commerce”.D-lib Magazine.Vol,2,no.3(April 1996).[on line]. Available: http:// Mirrored.uklon.ac.uk/lis-journals/dlib/dlib/april96/04contents.html.[22 dec.2002]

 

 

 

13-10. مقاله روزنامه های پیوسته

Boyer,Dave.”Republicans not Eager to Repeal Gore Gas Tax”.the Washington times,15march 2000.[online].Available:http://www.Washtimes.com/national/default-200315225045.htm.[17feb.2000].

 

13-11. مقاله دایره المعارف پیوسته

Estabrook,leighs.”Library”.Encyclopedia Britanica online .[on-line].Available:http://search.ed.com/bol/topic?artcl=106477&sep-nbr=1&pape-p&1sctn=2/.[17feb.2000].

 

13-12. واژه نامه الکترونیکی

Wehmeier ,sally.oxford advances learner`s Dictionary S.V.”Library”.[on-line].

Available:http://www.oup.com/elt/gloducts/oald/lookup/.[20jul.2003].

 

 

 

 

 

 

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در یکشنبه هجدهم دی 1384 ساعت 11:29 | لینک ثابت |

این شاخه گل تقدیم به همه کتابداران ایران زمین(عید سعید قربان بر همه شما مبارکباد)

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در یکشنبه هجدهم دی 1384 ساعت 11:8 | لینک ثابت |

سرنوشت غم انگيز اولين کتابخانه ي بوشهر

سید قاسم یاحسینی

شبه جزيره اي که امروز به نام بوشهر معروف است حدود پنج هزار سال قبل، ليان نام داشته و مهم ترين بندر امپراطوري عيلام به شمار مي رفته است. مردم ليان ايزد بانو و الهه اي را مي پرستيده اند که «کير - يري - شا» نام داشته است و معناي آن ايزد بانوي بزرگ يا الهه اعظم بوده است. براي اين خداي زن...

شبه جزيره اي که امروز به نام بوشهر معروف است حدود پنج هزار سال قبل، ليان نام داشته و مهم ترين بندر امپراطوري عيلام به شمار مي رفته است. مردم ليان ايزد بانو و الهه اي را مي پرستيده اند که «کير - يري - شا» نام داشته است و معناي آن  ايزد بانوي بزرگ يا الهه اعظم بوده است. براي اين خداي زن، در ناحيه حدفاصل بهمني و سبزآباد امروز، پرستشگاه و معبدي ساخته بودند. اين معبد بزرگ داراي باغي پر درخت بوده و زنان و مردان عيلامي و لياني از نقاط دور و نزديک براي پرستش و نيايش به درگاه «کير - يري - شا» به آن جا مي رفته اند. مردم ليان به ايزد بانوي شهر خود اعتقاد زيادي داشتند و از صميم قلب، او را مي پرستيدند.
پادشان عيلامي نيز به «کير - يري - شا» اعتقاد زيادي داشتند  و برخي از آنان براي سلامتي خودشان، همسران و فرزندانشان معبد «کير - يري - شا» را مرمت يا تجديد بنا مي کردند. شايد مشهورترين پادشاهان عيلامي که آثاري از آنان در معبد ايزد بانوي شهر ليان به دست‌ آمده عبارت باشند از : «کوتير - ناهونته»، «هومبان - نومنا»، «شوتروک - ناهونته» و «شيلهاک - اين شوشيناک».
 خط و کتابت مردم ليان در پنج هزار سال پيش، سومري و اکدي بوده است. جالب است بدانيد که قديمي ترين خط اکدي مربوط به کل قلمرو عيلام در شهر ليان ( بوشهر) به دست آمده است و اين به خوبي نشان مي دهد که علم و دانش و خط و کتابت دست کم از سه هزار سال قبل از ميلاد، در ليان رونق داشته است.
کاتبان و نويسندگان لياني، پس از چند قرن، خود خط مستقلي ابداع کردند و دست از تقليد از خط  اکدي و سومري برداشتند و خط عيلامي را به کار بردند. «موريس پزار» باستان شناس و مورخ فرانسوي که در سال 1913 م - 1332ه- ق به بوشهر آمد، در حفاري هاي باستان شناسي خود آجر نوشته هاي زيادي به خط اکدي و عيلامي در شهر ليان کشف کرد و با خود به پاريس برد. امروزه همه آن آجر نوشته ها زينت بخش «موزه لور» پاريس است.
در کنار معبد «کير - يري - شا» ظاهرا کتاب خانه اي هم وجود داشته که در آن هزاران لوح از آجر پخته که روي آن با خط سومري يا عيلامي مطالبي نوشته شده بود، نگهداري مي شده است.
شهر تاريخي و باستاني ليان سرانجام با هجوم «نبوکد نصر اول» پادشاه آشور، ويران و نابود شد و مردمان آن قتل عام شدند. معبد و کتاب خانه «کير - يري - شا» نيز غارت و ويران شد.
ليان ده ها قرن از يادها و خاطرات رخت بربست تا سرانجام در اواخر قرن نوزدهم باستان شناسان اروپايي مجددا محل آن را در شبه جزيره بوشهر و ريشهر کشف کردند. آنان در حفاري هاي خود موفق به کشف کتابخانه معبد «کير - يري شا» نشدند و اي کاش مي شدند.
در اوايل دهه چهل شمسي کارگراني که مشغول حفاري در منطقه «تل پي تل» براي تهيه مصالح زير ساخت فرودگاه بوشهر بودند، در تپه بزرگي مشغول خاک برداري شدند. در حين کار به هزاران آجر نوشته قديمي رسيدند. آن ها توجهي به آن اشياء نکردند و آجر نوشته ها را به محوطه ساخت فرودگاه بردند و در زير آسفالت باند فرودگاه ريختند و به عنوان زير ساخت از آن استفاده کردند!
 اتفاقا چند عدد از اين آجر نوشته ها به دست اداره باستان شناسي فارس افتاد. آجرها را براي مطالعه و خواندن خطوط روي آنها به آمريکا فرستادند. باستان شناسان و مورخان آمريکايي خط عيلامي روي آجرها را خواندند و متوجه شدند که اين آجرها متعلق به عصر «شوتروک - ناهونته» است.
مي دانيد هزاران آجر نوشته اي که در سال 1342 به عنوان زير ساخت فرودگاه بوشهر مورد استفاده قرار گرفت چه بود؟ آن آجر نوشته ها في الواقع الواح و اوراق کتابخانه بزرگ معبد «کير - يري شا» در ليان بود!
با نابودي کتابخانه عيلامي شهر ليان، باستان شناسان و عيلام شناسان براي هميشه از گشودن رازهاي سر به مهر تمدن درخشان عيلام در شهر ليان محروم شدند. مرگ بر جهالت و ناداني.

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 15:26 | لینک ثابت |
به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی در مجتمع فرهنگی و هنر ی سیزدهمین دوره جشنواره کتاب بوشهر برگزار شد.
 سیزدهمین دوره جشنوراه با استقبال خوب مردم مواجه شده است.  چندین ناشر از بوشهر و هم چنین معروف ترین ناشران ایرانی از جمله انتشارات به آفرین، علمی، روایت، چشمه و… در این دوره شرکت کرده اند. اما متأسفانه از جمله مشکلاتی که در این نمایشگاه مشهود بود عدم حضور کتابداران از مرکز استان و شهرستان ها به صورت گروهی و هم چنین نقش کم رنگ انجم کتابخانه های عمومی در برگزاری نمایشگاه کتاب بود.

خبر دیگر:

بیش از 20 هزار جلد کتاب در کتابخانه های مدارس منطقه بردخون موجود است
 مسؤول سازمان دانش آموزی منطقه بردخون با اعلام این مطلب گفت: در همه مدارس بخش کتابخانه وجود دارد که 30 کتابخانه می باشد. وی علاقه مندی دانش آموزان را خوب دانست و به اعتبار اندک جهت تهیه کتب جدید اشاره کرد و خواستار تجهیز کتابخانه ها به منابع جدید و مورد نیاز شد. وی مراجعه دانش آموزان و فرهنگیان به آن در روز را امیدوار کننده خواند و گفت: سعی می شود با تأمین منابع ضروری کتب کمک آموزشی و مرجع در زمینه جذب آن ها گام برداریم.
وی رشد و فرهنگ کتابخوانی را کمک به ارتقای علمی و فرهنگی آینده سازان و بر همکاری همه ادارات و نهادها در این زمینه تأکید نمود.

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 15:10 | لینک ثابت |

آیت‌ا... بلادی، آیت‌ا... سیدمصطفی حسینی و آیت‌ا... میرزا گنخکی در عرصه‌ی دین ـ شیخ حسین خان چاهکوتاهی، میرزامحمدخان غضنفرالسلطنه برازجانی، رئیسعلی دلواری، زائرخضرخان اهرمی، احمدخان تنگستانی و خالو حسین بردخونی در عرصه‌ی مبارزات میهنیِ ضداستعماری ـ صادق چوبک، رسول پرویزی، منیرو روانی‌پور و محمدرضا صفدری در عرصه‌ی ادبیات داستانی ـ حسن زنگنه و عبدالحسین شریفیان در عرصه‌ی ترجمه ـ منوچهر آتشی، علی باباچاهی، محمد بیابانی و محمدرضا نعمتی‌زاده در عرصه‌ی شعر ـ ایرج صغیری، حسین دهقانی و احمد آرام در عرصه‌ی تئاتر ـ سیدجعفر حمیدی، هیبت‌ا... مالکی، عبدالمجید زنگویی، ایرج نبی‌پور، سیدقاسم یاحسینی، حیدر عرفان، عبدالکریم مشایخی، غلامحسین نظامی، عبدالرسول خیراندیش، علیرضا خلیفه‌زاده و ا...کرم لیراوی در عرصه‌ی پژوهش‌های تاریخی و ادبی ـ اسماعیل روشن‌روان، علی‌اکبر هنرور، غلامرضا وزان، غلامرضا دمان و محسن شریفیان در عرصه‌ی موسیقی سنتی و محلی ـ علی مرادی، ایرج شمسی‌زاده، فرج کمالی، محمد غلامی و اسماعیل بهزادی در عرصه‌ی بومی‌سرایی ـ باقرخان تنگستانی و عبدالرحیم جعفری در عرصه‌ی روزنامه‌نگاری ـ ناخدا عباس دریانورد، محمد شریفیان، جهانبخش کردی‌زاده و سیدعلی مهیمنیان در عرصه‌ی موسیقی مذهبی، بخشی از نخبگان استان بوشهر و تأثیرگذارانِ فرهنگی در سطح کشور هستند

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 15:6 | لینک ثابت |

به نقل از:

http://www.ketab.ir/DesktopModules/Articles/ArticlesView.aspx?TabID=0&Site=Ketab&Lang=fa-IR&ItemID=247&mid=11005

  14/10/1384

جایگاه کتابخانه‌های آموزشگاهی در نظام آموزش و پرورش با حضور کارشناسان یک شنبه یازدهم دی ماه در خانه...

جایگاه کتابخانه‌های آموزشگاهی در نظام آموزش و پرورش با حضور کارشناسان یک شنبه یازدهم دی ماه در خانه کتاب برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی خانه کتاب ، در این نشست که از سوی کتاب ماه کودک و نوجوان برگزار شده بود، نسرین دخت عماد خراسانی در تعریف کتابخانه های آموزشگاهی گفت: کتابخانه ­­­­های آموزشگاهی رویکردی است که موجب جریان و پدیده‌ ای می‌شود تا به وسیله آن نسل روبه‌‌‌‌رشد در بستر سازندگی قرار می‌گیرد.

وی هم چنین افزود: آموزش و پرورش یعنی یاد دادن دانش و مهارت ها و رفتارهای معین به انسان با این هدف که در شرایط متفاوت بهتر بیندیشد و رفتار کند و در کل هدف آموزش و پرورش اندیشمند ساختن انسان ها و گسترش افق ذهنی آنهاست تا به بینش فرزانگی و کمال نفس دست پیدا کنند.

رسیدن به این هدف بخشی توسط کتاب‌ها‌ی درسی امکان‌پذیر است و بخشی از آن از سوی کتابخانه‌ها میسر است که به عنوان مکمل ضعف دستگاه برنامه‌ریزی آموزشی می‌توان از آن نام برد.

حمیدرضا کفاش دیگر سخنران این نشست از کتابخانه‌ها به عنوان بخشی از نظام غیر درسی یاد کرد و افزود: کتابخانه‌ها بخشی از نظام آموزشی غیر درسی ما‌ست که سازنده افراد است و با وجود اهمیت این بخش در نظام آموزشی هنوز نتوانسته‌ایم نواقص موجود در این زمینه را رفع کنیم و می‌توانیم بگوئیم که بنا بر آمار موجود تنها 15 درصد از کل مدارس آموزش و پرورش دارای کتابخانه و کتاب هستند.

وی هم‌چنین افزود: حدود 43 درصد از مدارس کتاب دارند اما فضایی مناسب برای داشتن کتابخانه ندارند و 22 درصد مدارس هم کتابخانه دارند اما تعداد کتاب‌هایشان به حد نصاب استاندارد نمی‌رسد و بنابر این آمار می‌توان اعلام کرد که حدود 21 درصد از مدارس کل آموزش و پرورش نه کتاب و کتابخانه دارند. اینها آمارهای نگران کننده‌ای هستند که نباید از کنار آن با آسودگی گذشت.  
نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 12:37 | لینک ثابت |

سلام دوستان عزيز هفته که گذشت چهلمين روز در گذشت منوچهر آتشی شاعر جنوب ايران و يکی از چهره‌های ماندگار بود که مراسم باشکوهی در آرامگاه ايشان با حضور علاقه مندان به شعر و ادب فارسی برگزار گريديد. در زير چند مطلب به نقل از روزنامه نسيم جنوب :

تأسيس بنياد فرهنگي ادبي«منوچهر آتشي»

با همت خانواده ی "منوچهر آتشي" و حضور چند نفر از دوستان و همراهان "آتشي"، بنياد فرهنگي ادبي «منوچهر آتشي» تأسيس گرديد. اين بنياد كه با هدف حفظ و نگهداري از آثار "آتشي" و انتشار آثار و مطالب مربوط به وي و زنده نگه داشتن ياد وي تشكيل شده است، وظيفه ی حراست از حقوق و اعتبار "آتشي" را به طور رسمي عهده دار مي گردد...

http://www.nasimjonoub.com/

چرا شعر ِ ايران جهاني نشده...؟!

به گمانم بيش از 30 سال است، اين پرسش در مقاطع ِ مختلفي، يا به مناسبت هايي تکرار شده و مي شود. جواب هايي هم داده شده که از آن ميان، يکي، عمده و محوري شده و در هر مورد، پاسخ ِ اول به شمار مي آمده است: «زبان ِ فارسي مهجور افتاده، و در دانشگاه هاي دنيا به آن اهميتي نمي دهند و... الخ»...

 

http://www.nasimjonoub.com/authors/?id=-1622073706

 

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:28 | لینک ثابت |

Liv Aasa Holm

ترجمه: عبدالرسول خسروي

(دانشجوي كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع رساني پزشكي)


چكيده:
مقاله نتايج آزمون ناشي از پروژه هاي ONE را شرح مي دهدوازاحتمال افزايش دقت و بازيابي از طريقZ39.50 و پروفايلهايش بحث مي كند.اين مقاله نتيجه مي گيرد كه كنترل مستند درشبكه اي از سيستمها درمقايسه باسيستمهاي محلي اهميت بيشتري دارد.

جهت دريافت متن کامل مقاله به آدرس زير مراجعه فرمائيد:

http://www.irandoc.ac.ir/data/E_J/vol2/Authority_Control.htm

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:27 | لینک ثابت |

وب نامرئی

عبدالرسول خسروي
دانشجوي كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع‌رساني پزشكي دانشگاه علوم پزشكي ايران
 

چكيده
افزايش روز افزون منابع اطلاعاتي در اينترنت و مشكلات فني و غيرفني موتورهاي كاوش باعث شده حجم زيادي از اين اطلاعات از ديد كاربران پنهان بماند و به عنوان وب نامرئي مورد بحث بسياري از متخصصان اطلاع‌رساني قرار گيرد. امروزه گرايش بسياري از كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني و محققان به ديجيتالي‌كردن منابع و قراردادن آن‌ها در محيط اينترنت مي‌باشد. بعلاوه،  بسياري از اين منابع تك‌نسخه هستند و چنانچه دسترسي مطلوب به منابع ذخيره‌شده در اينترنت ممكن نباشد بسياري از ميراث‌هاي علمي، پژوهشي، فكري و فرهنگي بشر به هيچ وجه مورد استفاده حال و آينده قرار نخواهد گرفت. در اين ميان كتابداران و اطلاع‌رسانان نيز با افزايش آگاهي كاربران از وجود وب نامرئي و شيوه‌هاي دستيابي و اطلاع‌يابي كاربران در باب اين اطلاعات، ‌مي‌توانند نقش مهمي را در كاستن سطح اطلاعات نامرئي بر عهده بگيرند .
 دراين مقاله تلاش شده است مفهوم وب پنهان چه از ديد فني و چه از ديد كاربرمدار باز شود و در پايان نيز نقش كتابداران و اطلاع‌رسانان و راه‌هاي دستيابي به اين اطلاعات بيان شوند.


كليدواژه‌ها: وب نامرئي/ وب پنهان/  وب تاريك/  وب عميق/ موتورهاي كاوش

 

جهت دريافت اصل مقاله به آدرس زير مراجعه کنيد:

http://www.irandoc.ac.ir/etela-art/20/20_1_2_4.htm

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:26 | لینک ثابت |
نتايج تحقيقات نشان مي دهد كه از 8 هزار و 750 ساعت عمر انسان در يك سال 6 هزار و 830 ساعت صرف كار و تأمين نيازهاي ضروري از جمله خوابيدن، غذاخوردن، آمد و رفت، استحمام و... مي شود و يك هزار و 920 ساعت باقيمانده يعني حدود 80 شبانه روز كل وقت انسان در يك سال را اوقات فراغت تشكيل مي دهد و اين رقم در كشور ما به بيش از 90 شبانه روز هم مي رسد.
بر طبق اين بررسي ها حدود 50درصد افراد بالاي 10سال اوقات فراغت خود را به نوعي در منزل مي گذرانند كه 5/20 درصد به استراحت.
6/15 درصد به مطالعه،
7/12درصد به تماشاي تلويزيون و 9/0درصد به گوش دادن به راديو مي پردازند.
همچنين گروه سني 10 تا 20 ساله كه قشر فعال پرتحرك و پوياي كشور را تشكيل مي دهند بيش از سايرين در اوقات فراغت خود به تماشاي تلويزيون مي پردازند و اين گروه با 9/0 درصد بيشترين گرايش را به كتابخانه دارند كه البته اين مقدار بسيار ناچيز و نگران كننده است.
از سوي ديگر نتايج تحقيقات نشان مي دهد كه زنان در مقايسه با مردان حدود 5/1 برابر بيشتر مطالعه مي كنند و در مقابل مردان حدود 5/14برابر بيشتر از زنان ورزش مي كنند و دو برابر بيشتر به سينما مي روند.
مطابق ديدگاه محققين و روانشناسان افزايش فرهنگ مطالعه و كتابخواني در جامعه باعث نگرش مثبت افراد به اشتغالات سودمند مي شود و زمينه رشد عاطفي و اجتماعي را فراهم مي آورد و موجبات سازگاري بيشتر فرد با خود و با خانواده و جامعه شده تأمين بهداشت رواني را ميسر مي سازد.
گسترش فرهنگ كتابخواني نيازمند برنامه ريزي بلندمدت
به دليل اينكه كتاب خواندن يكي از مهمترين وسايل تعليم و تربيت در هر جامعه اي محسوب مي شود به همين دليل در اشاعه فرهنگ كتابخواني در كشور بايد تلاش جدي به عمل آيد. البته اين ضرورت نيازمند برنامه ريزي بلندمدت است و تلاش و كوشش و عزم جدي همه مسئولان و برنامه ريزان آموزشي و تربيتي كشور را مي طلبد.
همانطور كه مدرسه سازي در كشور به يك فرهنگ عمومي تبديل شده و هر سال رشد قابل توجهي دارد، فرهنگ ارزش دادن به كتاب و كتابخواني نيز بايد در جامعه حاكم شود.
بها دادن به محققين و فراهم كردن امكانات و تسهيلات مورد نياز آنها از جمله راه هاي گسترش فرهنگ كتابخواني است و مديران و مسئولان كشور بايد اين موضوع را در اولويت قرار دهند.
گسترش كتابخانه هاي كشور يكي ديگر از راه هاي فراهم كردن زمينه و امكانات كتابخواني در جامعه است. در شرايطي كه در كشور ما به ازاي هر 60 هزار نفر يك كتابخانه وجود دارد آيا مي توان انتظار داشت كه انتظارات همه مطالعه كنندگان و كتاب خوانان براي تأمين كتاب هاي موردنظرشان فراهم شود؟ صرف نظر از اين كه به نظر مي رسد در اين كتابخانه ها نيز به لحاظ كيفي و كمي كتاب هاي متناسب با ذهنيت جامعه وجود نداشته باشد.
نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:25 | لینک ثابت |

دوستان عزيز به زودی اين مقاله چاپ خواهد شد

کنترل مستند در محتوا و کنترل کتابشناختی در محیط الکترونیک[1]

نویسنده :  مایکل گورمن[2]

مترجم: عبدالرسول خسروی[3]

محسن حاجی زین العابدینی[4]

خلاصه: کنترل مستند و کنترل واژگان وجایگاه و کاربردشان در فهرست نویسی جدید تعریف می شود. پیشه های مستند و فایلهای مستند و استفاده و اهداف هر یک مورد بحث قرار می گیرند. ایجاد پیشینه های مستند و منبع از هر یک از داده دهای مستند که جمع آوری شده اند شرح داده میشود. طرحهای(فرا داده) و نقصهای متعدد و آشکار آنها بحث می شود. به رابطه دابلین کور با استانداردهای خانوادهء مارک اشاره می گردد و این واقعیت که هردو چهارچوب استاندارد- نخست سادگی و دوما پیچیدگی- دارند نیز بررسی میشود. جامعیت و مانعیت بعنوان معیار شاخص گذاری در نمایه سازی و طرحهای بازیابی و ارتباط آنها با کنترل مستند در فهرست نویسی بیان می شود. مشکلات موجود  در مورد فهرست نویسی منابع و اسناد الکترونیکی و اهداف برنامه های بین المللی تحت حمایت کنترل کتابشناختی جهانی ( UBC ) بر اساس رده بندی بین المللی و فهرست نویسی توصیفی و طبق یک پیشینه  نام بین المللی مورد بحث قرار می گیرد. در مورد این پیشنهادات و اهداف سریعاً اقدام شود. 

                          

[Article copies available for a fee from the Haworth Document delivery service:1-800-HAWORTH . E-mail address :

Website:<http://www.HaworthPress.com > 2004by The Haworth Press , Inc.Allrighte reserved.]

 

 



[1] Authprity control in context of bibliographic control in the electronic environment

[2] Michel Gorman

[3] khosraviar@yahoo.com

[4] zabedini@yahoo.com

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:24 | لینک ثابت |

در یک روز خزان پاییزی پرستویی را در حال مهاجرت دیدم به او گفتم:
چون به دیاریارم میروی به او بگو دوستش دارم و منتظرش میمانم.
بهار سال بعد پرستو نفس نفس زنان آمد و گفت:
دوستش بدار ولی منتظرش نمان!؟

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:20 | لینک ثابت |

جهره ماندگار کتابداری؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

زمانی که صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران برنامه چهره های ماندگار را بطور مستقیم پخش میکرد و نوبت به چهره ماندگار شعر وادب فارسی رسید،  منوچهر آتشی شاعری از دیار جنوب ایران و سرزمین خلیج فارس به عنوان چهره ماندگار شعر و ادب فارسی معرفی گردید. در آن زمان اشک شوق در چشمانم سرازیر گردید. از این نظر که این بار شاعری از دیار جنوب وسرزمینی که در آن زاده شدم و از نزدیک  ایشان را می شناختم به عنوان چهره ماندگار معرفی شده بود به سرزمین خودم بالیدم. در آن لحظه بود که انتظار داشتم این بار به چهره ماندگار کتابداری ایران را شاهد باشم تا اشک شوق در چشمانم کامل گردد، اما برنامه تمام شد از چهره ی ماندگار کتابداری خبری نشد. لذا تصمیم گرفتم که هر طور شده قضیه را پیگیری کنم و به عنوان یک کتابدار گلایه خود را از خلا وجود یک استاد کتابداری در بین چهره های ماندگار-- که پس از چند سال این رشته توانسته است  یک جایگاهی در میان جامعه پیدا کند. و کسب این موقعیت در بین جامعه مرهون تلاشها و زحمات اساتید بزرگی در ایران بوده که جا داشت یکی از آنها به عنوان چهره ماندگارمعرفی می شد-- به گوش مسولین برسانم.

اما نتیجه این شد که  دست اندرکاران برنامه ظاهرا نامه به انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران نوشته شده و در خواست معرفی یکی از چهره های ماندگار رشته نموده اند اما متاسفانه انجمن نسبت به معرفی یک کتابدار حودداری نموده است (دلیلش را باید مسولین انجمن توضیح دهند. آنجا بو د که باز هم فهمیدیم که از ماست که بر ماست

 

عبدالرسول خسروی

کتابدار کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر.

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:18 | لینک ثابت |
بنام خدا

به یاد استاد گرانقدر مر حومه فرزانه فرزین

بسیار گل که  از کف من  برده است باد

اما من غمین

گلهای یاد کس را پر پر نمی کنم

من مرگ هیچ عزیزی را باور نمی کنم

هنوز داغ فقدان دکتر علی مزینانی بر دلمان تازه و هنوز آه بر نهادمان، افسوس بر زبانمان جاری بودکه خبر تأسف بار درگذشت استاد گرادنقدر فرزین داغی دیگر بر دلمان گذاشت .

از زمانی که پا به بخش کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شیراز گذاشتم او را به یاد دارم او را می شناختم، حضورش در عمقی از وجود من ریشه داشت که جزئی از من شده بود، گویی جهانی هرگز بدون او نبوده است.  همانند ماه و ستاره و دریا و کوه و آسمان، بودنش از بدیهیات بود و نبودش غیر قابل تصور .من مرگ ماه را باور نمی کنم .جثهء نحیفش حکایت از آن داشت که سالهاست که همچو شمع در خدمت خلق می سوزد و آهی نمی کشد.من مرگ آه را باور نمی کنم. استاد فرزین  شفابخش بود، مهربانی نگاهش، آوای صدایش، گرمی دستانش، شیرینی لبخندش، بی کرانگی دلش، انسانیتش، فقط و فقط بودنش در بین جامعه کتابداری و اطلاع رسانی  بود. من مرگ استاد را باور نمی کنم. او معلم بود و پژوهشگر، چه بسا جوانانی که در کلاس درس او کتابدار شدند و در کنار او انسان .من مرگ استاد را باور نمی کنم.نویدی بود که انسانیت زنده است، که ایثار زنده است، که ایمان زنده است. من مرگ ایثار را باور نمی کنم. خاطره بود، ماه بود، امید بود، آه بود، استاد بود، ایثار بود. من مرگ آن عزیز را باور نمی کنم.

فرزانه فرزین دربهمن ماه 1328درشهرستان  اوز (یکی از شهرهای فارس) چشم به جهان گشود. خانواده ایشان در اوایل سال 1334 به شیراز مهاجرت کردند. دوره دبستان و دبیرستان را در شیراز گذراند . دوره کارشناسی  را در رشته اقتصاد و کارشناسی ارشد را در رشته کتابداری و اطلاع رسانی  همین دانشگاه به اتمام رساند.  علت تغییر رشته آنطور که استاد نوشته است  علاقه ای بود که ضمن کار دانشجویی در کتابخانه به این رشته پیدا کرده  بود  و اشتیافی که از کودکی   به کتاب داشت. بین سالهای 1355تا 1365 در کتابخانه های دانشگاه شیراز  و از آن به بعد به عنوان عضو هیأت علمی  در بخش علوم کتابداری  و اطلاع رسانی دانشگاه شیراز مشغول بکار بوده است و در این مدت مسوولیتهای را در کتابخانه های دانشگاه شیراز داشته است .

به پژوهش علاقه ای زیادی داشت  تاکنون 15 مقاله در مجلات علمی داخل کشور به چاپ رسانید ه بودو در تألیف و تدوین 6 کتاب سهیم بوده است. همکار تحقیقاتی دو طرح پژوهشی بوده که یکی از آنها در ارتباط با پایگاه اطلاعاتی کتب مرجع فارسی  اخیرا به اتمام رسیده است. دو مقاله در سمینارهای داخلی ارائه داده احیرا نیر مشغول بررسی نهایی دو طرح پژوهشی جدید بوده که بنده اطلاعی دیگر از آنها ندارمکه تا چه مرحله ای اجرا شده است.  اغلب کارهای پژوهشی ایشان با همکاری دوستان دیگر عضو هیأت علمی انجام شده است. وبه امر کار و پژوهش گروهی اعتقاد داشت.

در مقایسه با کار اداری از آمورش لذت بیشتری می برد و دوست داشت با دانشجویان رابطه دوستانه داشته باشد و  به این گفته اعتقاد داشت  که "وظیفه معلم آموزش اندیشیدن است نه آموزش اندیشه ها "و آن را سرلوحه کار خود قرار داده بود. در کلاس در س می کوشید که ضمن آموختن به دانشجویان خود نیز ار آنها بیاموزد و آنطور که خود می نویسد  بارها سوال و یا نظر یک دانشجو برایش  جرقه ای برای پژوهش بوده است. کلاسهای دوست داشت که با شرکت مستقیم دانشجویان اداره شودو اغلب این کلاسهایش را به این صورت اداره می کرد . وی می نویسد هرجه دانشجویان فعال تر در بحث شرکت کنند انرژی و نیروی او برای تدریس و تحقیق بیشتر میشود. و در یک کلام به خاطر آنهاست که به کارش  عشق می ورزید.

استاد در پایان اتوبیوگرافی می نویسد:

"از دانشجویان انتظار دارم که ضمن ارج نهادن به مقام علم و دانش و رسالتی که در جستجوی دانش به عهده آنهاست، افرادی متعهد و مسوول باشند. و در برابر هیچ چیز بی تفاوت نشوند. بارها به آنها توجیه کرده ام که دوران دانشحویی یکی از شیرین ترین مقاطع زندگی است به شرطی که با آنها آگاهانه برخورد شود. در این دوران درس جای خود را دارد و فعالیتهای فرهنگی و هنری و فوق برنامه جای خود. در پایان برای تمام جوانان کشورمان بخصوص برای دانشجویان عزیز آزروی موفقیت و آینده ای روشن دارم."

بدین وسیله پس از گدشت چندماه از هجرت این استاد گرامی یاد و خاطره ایشان را گرامی میداریم.. بی شک نام وی در شمار خدمتگزاران به حوزه کتابداری و اطلاع رسانی ایران و در حاطره کتابداران ایران باقی خواهد ماند.روحش شاد و راهش پر رهرو باد.

والسلام علی من اتبع الهدی

عبدالرسول خسروی

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:15 | لینک ثابت |

کار آفرینی و پرورش ایده های خلاق در کتابداران و اطلاع رسانان

عبدالرسول خسروی[1]

 

مقدمه:

         کارآفريني به عنوان يک پديده نوين در اقتصاد نقش موُثري را در توسعه و پيشرفت اقتصادي کشورها يافته است. کارآفريني در اقتصاد رقابتي و مبتني بر بازار امروزه داراي نقش کليدي است. به عبارت ديگر در يک اقتصاد پويا، ايده ها ، محصولات ، و خدمات همواره در حال تغيير مي باشند و در اين ميان کارآفرين است که الگويي براي مقابله و سازگاري با شرايط جديد را به ارمغان مي آورد.از اين رو در يک گسترده وسيع تمام عناصر فعال در صحنه اقتصاد (مصرف کنندگان ، توليد کنندگان ، سرمايه گذاران) بايد به کارآفريني بپردازند و به سهم خود کارآفرين باشند.
آنچه دراين رابطه اهميت دارد اين است که عليرغم اهميت روزافزون اين پديده و نقش فزاينده آن در اقتصاد جهاني کمتر به اين موضوع پرداخته ميشود. وضعيت اقتصادي کشور و ترکيب جمعيتي امروزه بيش از پيش مارا نيازمند يافتن زمينه هاي پيشرو در صحنه اقتصادي مي کند و در اين راستا ضرورت داشتن مدل ، الگوها و راهکارهاي مناسب جهت آموزش ، تربيت و استفاده بهينه از نيروي فعال و کارآفرين بيشتر مي شود.

در اين رابطه با استفاده از منابع موجود و تجربيات حاصله فهرستي از موضوعات قابل تحقيق در سطح کارشناسي ارشد( و بعضا " در سطح دکتري) بصورت پروژه تحقيقاتي يا پايان نامه يا هر گونه تحقيق ديگري بطور خاص و در سطح مشخصي بايد مورد توجه قرار گيرد.

جامعه کتابداری کشور ما از آن دسته گروههائی است که مشکل کارآفرینی در آن به وضوح به چشم می آید. نوآوری و خلاقیت جایگاه چندانی در میان کتابداران وجود ندارد، ایده های جدید در میان آنها کمتر بروز میکند، محدودیتهای راه اندازی کسب و کار برای کتابداران ایجاد مشکل میکند، مراکز کارآفرینی در بین آنها وجود ندارد، کتابداران کارآفرین در جامعه ما ظهور نمیکنند، مهارتهای راه اندازی کسب و کار به کتابداران آموزش داده نمیشود و خلاصه اینکه جامعه کتابداری ایران نیز مانند برخی از گروهها با معضلی روبروست به نام کارآفرینی.
در این مقاله تلاش خواهد شد تا ضمن باز نمودن مسأله کارآفرینی  به بررسی ضرورت آشنایی کتابداران با این مقوله و نقشی که آنها بر عهده خواهند داشت اشاره نمایم.

كارآفريني: واژه كارآفريني از كلمه فرانسوي Entreprendre به معناي " متعهد شدن " نشاُت گرفته اسـت. بنابـر تعريف واژنامه دانشگـاهي وبستر : كارآفرين كسي است كه متعهد مي شود مخاطره هـاي يك فعاليت اقتصادي را سازماندهي ، اداره و تقبل كند.
اقتصاد دانان نخستين كساني بودند كه در نظريه هاي اقتصادي خود به تشريح كارآفرين و كارآفريني پرداختند. ژوزف شومپــيتر كارآفرين را نيــروي محركــه اصلي در توسعه اقتصادي مي داند و مي گويد: نقش كارآفرين نوآوري است . از ديدگاه وي ارائه كالايي جديد ، ارائه روشي جديد در فرآيند توليد ، گشايش بازاري تازه ، يافتن منابع جديد و ايجاد هرگونه تشكيلات جديد در صنعت و... از فعاليت هاي كارآفرينان است. كـرزنر نيز كـه از استــادان اقتصاد دانشگاه نيويورك مي باشد كارآفريني را اين گونه تشريح مي كند : كارآفريني يعني ايجاد سازگاري و هماهنگي متقابل بيشتر در عمليات بازارها.


كارآفريني سازماني: فرآيندي است كه در ان محصولات يا فرآيند هاي نوآوري شده از طريق القاء و ايجاد فرهنگ كارآفرينانه در يك سازمان از قبل تاُسيس شده ، به ظهـور مي رسند.به تعريفــي ديگر : فعاليتهـاي كارآفرينانـه فعاليت هايي است كه از منابـع و حمـايت سازماني به منظور دستيابي به نتايج نـوآورانه برخـوردار مي باشد.

كارآفرين سازماني: كسي كه تحت حمايت يك شركت ، محصولات ، فعاليتها و تكنولوژي جديد را كشف و به بهره داري مي رساند.

كارآفريني: فرآينــدي است كه منجر به ايجــاد رضايتمندي و يا تقاضاي جديد مي گردد.كارآفريني عبارتسـت از فرآينـد ايجـاد ارزش از راه تشكيل مجموعهُ منحصر به فردي از منابع به منظور بهره گيري از فرصتها.

كارآفرين (مستقل) : فردي كه مسوُليت اوليه وي جمع آوري منابع لازم براي شروع كسب و كار است و يا كسي كه منابع لازم براي شروع و يا رشد كسب و كاري را بسيج مي نمايد و تمركز او بر نواوري و توسعه فرآيند ، محصول يا خدمات جديد مي باشد. به عبارت ديگر ، كارآفرين فردي است كه يك شركت را ايجاد و اداره مي كند و هدف اصلي اش سود آوري و رشد است . مشخصه اصلي يك كارآفرين ، نوآوري مي باشد.

كارآفرين شركتي: كارآفريني شركتي به مفهوم تعهد شركت به ايجاد و معرفي محصولات جديد و نظام هاي سازماني نوين است.

ويژگيهاي شخصيتي كارآفرينان: ديويد مك كللند از استادان روانشناسي دانشگاه هاروارد آمريكا كه اولین بار "نظریه روانشناسی توسعه اقتصادي" را مطرح نمود ، معتقد است كه عامل عقب ماندگي اقتصادي در كشور هاي در حال توسعه مربوط به عدم درك خلاقيت فردي است بنابر عقيده ايشان با يك برنامه صحيح تعليم و تربيت مي توان روحيه كاري لازم را در جوامع تقويت نمود ، به گونه اي كه شرايط لازم براي صنعتي شدن جوامع فراهم آيد.

كارلند و همكارانش اهم ويژگيهايي را كه در مورد كارآفرينان مورد بررسي واقع و تاُييد شده بودند ، جمع آوري نمودند كه اهم آنها عبارتند از:
نياز به توفيق
تمايل به مخاطره پذيري
نياز به استقلال
كارآفرينان داراي مركز كنترل دروني هستند.
خلاقيت

  با این اوصاف بنظر شما جامعه کتابداری در کارآفرینی چه جایگاهی دارد؟؟؟؟؟؟؟؟؟

 



[1] کارشناس ارشد کتابداری

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:14 | لینک ثابت |

کتابخانه های عمومی و توسعه فرهنگی (به بهانه هفته کتاب)[1]

عبدالرسول خسروی ( کارشناس ارشد کتابداری و کتابدار کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر)

 

به تعبير و برداشت کلی فرهنگ culture مجموعه ای بهم پيوسته از دانش ها، آگاهی ها، باورها، ارزشها، "هنجارها، ايستارها و مهارت های لازم و ضروری برای زندگی اعضای جامعه است. بدون فرهنگ امکان ادامه زيست جوامع بشری وجود نخواهد داشت.

فرهنگ

فرهنگ مفهوم پيچيده ايست که تعاريف متعدد و متنوعی از آن داده شده است. برای مدتها "فرهنگ"  به مجموعه ای از فعاليت های فکری و هنری محدود می شد. و سپس تعريف نسبتا جامع و تا حدی دقيق از فرهنگ ارائه شد اما، با وجود اين تعريف صرفا به جنبه های معنوی مساله پرداخته شده بود.

" فرهنگ ابتدايی"  فرهنگ را "مجموعه پيچيده ای تعريف می کند که متضمن دانش، اعتقادات، هنرها، اخلاق، قوانين آداب و رسوم و کليه توانايی ها و قابليت ها و عادات مکتسبه است که انسان به عنوان عضوی از يک جامعه تحصيل می نمايد."

اما به دنبال تشکيل کنفرانس جهانی فرهنگ و توسعه در مکزيکوسيتی در سال 1982 در رابطه با سياست های فرهنگی و اعلام دهه جهانی توسعه فرهنگ از سال 1988 تا 1997 از طرف سازمان ملل مفهوم " فرهنگ"  تغيير يافت. بنا به توصيه کنفرانس مزبور فرهنگ را بايد در مفهوم گسترده و به منزله بافتی پيچيده و با روابطی متقابل در نظر گرفت که مجموعه ای از سنتها و دانشها و نيز شکلهای متفاوت بيان و تحقق فرد در بطن جامعه استوار است. به عبارت دقيق تر،طبق تعريف اين کنفرانس فرهنگ عبارت از:

"مجموع کامل مشخصه های مميزه روحی، مادی،  فکری و عاطفی است که يک جامعه يا گروه اجتماعی را مشخص می کند. نه تنها شامل هنرها بلکه شامل اشکال زندگی، حقوق اساسی انسانی، نظامهای ارزش، سنتها و اعتقادها نيز می شود."

با ويژگی هايی که تعريف فوق برای فرهنگ جامعه يا گروه اجتماعی تعيين می کند ديگر نمی توان فرهنگ را بعد فرعی يا تزئينی توسعه تلقی کرد، بلکه فرهنگ عنصر ضروری جامعه به شمار آمده و در رابطه کلی با توسعه، نيروی درونی جامعه محسوب می شود. و می توان گفت: فرهنگ مجموعه بسيار پيچيده و گسترده ای است که انسان در جريان تکامل اجتماعی و تاريخی پديد می آورد. فرهنگ هر جامعه سطح ترقی تکنولوژی، توليد، آموزش، علم، خبر و ادبيات دوره خاصی از تحول اجتماعی را نشان می دهد.

 فرهنگ ملی

فرهنگ ملی هر سرزمينی، دارای خصوصيات و ويژگی های خاصی آن سرزمين است که تحت عناصر تاريخی، جغرافيايی، مذهبی، عقيدتی و کليه آن خصوصياتی که رنگ و بوی خاصی دارد و به آن ملت هويتی متفاوت از ديگران می دهد، شکل می يابد.

فرهنگ ملی از پايه های استقلال ملی است و بر مردم آن جامعه است که از فرهنگ خود همانند سرزمين خود، دفاع می کند. در طراحی برنامه های توسعه آنچه اهميت دارد، توجه به هويت های ملی است. هيچ الگوی توسعه وارداتی را نمی توان به کار برد، مگر آنکه با ويژگی های محلی، منطقه ای و ملی هماهنگی داشته باشد، و اساسا نمی توان هيچ الگويی را تحميل کرد.

توسعه واقعی بدون توجه به بعد فرهنگی ملی و احترام به هويت فرهنگی ملت ها تحقق نخواهد يافت. همانطور که ريموند شاسله می گويد:

"تاکيد بر هويت فرهنگ (ملی)، شرط لازم حاکميت و استقلال و شکوفايی تواناييهای فردی و توسعه هماهنگ جوامع است اقدامی است رهايی بخش، اسلحه ايست برای مبارزه در جهت نيل به استقلال واقعی، تاکيد بر حفظ هويت فرهنگی يا رد هر گونه تقليد (برون گرايی) و کنار گذاردن شيوه های فکری و عملی از سنتها، تاريخ و ارزشهای اخلاقی و حفظ ميراث نياکان بدون سنت گرايی، گذشته گرايی، بی تحرکی و انزواست هويت فرهنگی درارتباط و تماس با سنتها و ارزشهای ملل ديگر نو و غنی می شود، و امکان تعالی و شکوفايی انسان را افزايش می دهد."

بنابر اين تعريف، توسعه و حفظ فرآوردهای فرهنگی منطقه ای و ملی ضرورت تام دارد، چرا که فرآوردهای فرهنگی مطمئن ترين ضامن توسعه مستقل است، هويت فرهنگی را تقويت می کند و قوه خلاقيت و آگاهی مردم را نسبت به ميراث فرهنگی افزايش می دهد.

در واقع سرتاسر اين گستره بزرگ، کشور ما ايران را کران تا کران، فرهنگ ها و پاره فرهنگ های رنگارنگ تشکيل داده، که طی سده ها و هزاره های گذشته آداب و رسوم، باورها و سنت های آنها، تاثيرات و تاثرات ژرف و گسترده ای را از هم پذيرفته اند و بافت ظريف و يکسان آن، تجلی وحدت در کثرت را معنی بخشيده است.

در اين راستا مراکز آموزشی کشور بويژه وزارت آموزش و پرورش، وزارت آموزش عالی و موسسات فرهنگی و هنری کشور می بايست رسالت خطير تقويت فرهنگ ها و پاره فرهنگ ها را در جای جای ميهن اسلامی ايران با يک برنامه ريزی منسجم و دراز مدت در کنار دروس آکادميک، مطابق با واقعيت های عينی کشور به انجام برسانند. ناگفته پيداست، آموزش مشترک ملی، همراه با شناخت فرهنگ اقوام ايرانی، نه تنها مايه تداوم وحدت اين مرز و بوم کهن می شود، بلکه درخت تناور فرهنگ و تمدن ايران را پربارتر از هميشه خواهد کرد.

کتابخانه های عمومی

کتابخانه های عمومی در کشوری مثل ما که تنوع فرهنگی آن زِیاد است ، وسعت جغرافیایی واقلیم های متفاوت جغرافیایی دارد ،جمعیتش به سرعت  در افزایش وگرایش جمعیت به جوانی است ،با توجه به موقعیت خاصش از لحاظ سیاسی ،اجتماعی ،تحول صنعتی نیاز شدید به سواد آموزی ،تخصص و حرفه اندوزی وسایر عوامل که در رشد سریع باید در نظر گرفت ، وظیفه هایی دارد که کتابخانه های عمومی در شرایط عادی ودر کشور های که مشکلات ما را ندارند بر عهده نمی گیرند .

محرومیت زدایی علمی ،آموزشی وفرهنگی از وظیفه های کتابخانه های عمومی است .البته در حد وسع واستطاعت وامکانات .

جامعه ما در عین حال در آرزومنداست .جامعه ای است دارای آرمان وهدف  ،جامعه ای است پویا ،جامعه ای نیست که امکانات وثروتهایش را مصرف کرده باشد ،جامعه ای بی فردا  نیست ،بلکه بر عکس جامعه ای است پویا جامعه ای ارزومند.

جامعه های ارزو مند باید همه چیز را بسازند و از نو بسازند وبه  صورتی دگر بسازند    

نقش کتابخانه های عمومی در توسعه فرهنگ

در توسعه فرهنگی، ارکان فرهنگی نقش موثر دارتد. کتاب وآنچه که به کتاب مربوط  میشود از جمله کتابخانه ها وبالاخص کتابخانه های عمومی، نقش شکل دهنده و سازنده دارند در تحول توسعه فرهنگی چیزی که بیش از همه باید تغییر کند ذهنیت جامعه است وذهنیت یعنی اندیشه، وبستر اندیشه نیز از راه رسانه ها ی ارتباطی واطلاعاتی که کتاب ومطبوعات ورسانه های گروهی میسر می شود. اگر اینها را بپذیریم، نقش کتابخانه های عمومی نیز آشکار میشود .

بستر اندیشه ها با ید جریانها را به کتابخانه ها منتقل کند و کتابخانه ها آینه های حقیقی وتجلی گاه های تحول اندیشه باشد وتوسعه فرهنگی خودش را در آنها متجلی سازد ودر عین حال از آنها مایه بگیرد. وچون در توسعه فرهنگی تحول عمیق واساسی در جامعه مد نظر است، پس بستر اندیشه باید به اعماق جامعه نفوذ کنند وکتابخانه های عمومی است که میتوانند واسطه وپل این انتقال باشند ومردم را به تحولات اندیشه ها آشنا سازد. وانس والفت ودوستی بین مردم واندیشه ها بر قرار سازد. ما در کشوری زندگی میکنیم که پر از آرزو وامید است. برای پویایی فرهنگ یک کشور توجه جدی به کتابخانه عمومی لازم است، نبض فرهنگ کشور باید در کتابخانه ها بزند. در کتابخانه ها ست که باید این نبض را در دست گرفت واحوال را بر اساس آن تشخیص داد. برای آنکه به فرهنگ زنده برسیم، بنظر میرسد راهی نیست جز آنکه کتاب به نهضتی عمومی وگسترده تبدیل شود .  کتابخانه ها ی عمومی می توانند چشمه های جوشنده این نهضت باشند. برای آنکه این پیوند عمیق وذاتی درست برقرار باشد کتابخانه های عمومی باید از این رخوت زدگی مرگ سا خود را رها سازند . برنامه ریزی کنند کسانی که مسئول اداره کتابخانه های عمومی هستند باید آغازگر این حرکت باشند.

با نگاهی به وضعیت کتابخانه ها عمومی استان بوشهر در عصر کنونی در  می یابیم که متاسفانه کتابخانه های عمومی ما در ورطهُ فراموشی سپرده شده اند .

            نگارنده در سال 74 چند ماهی را در کتابخانه عمومی بوشهر سپری کرده است. قریب ده سال از آن زمان می گذرد. انقلاب تکنولوژیکی بر همه مراکز تأثیر گذاشته است یا به عبارتی همه مراکز IT زده شده اند . هزینه های میلیاردی صرف شده است  حداقل تحول در همه جا آغاز گردیده است. اما کتابخانه های عمومی ما همچنان متروک مانده اند. بالاخص کتابخانه عمومی بوشهر که وضعیت تأسف باری پیدا نموده است و توجه جدی مسولین استان بخصوص استاندار بوشهر که چندین سال متولی مراکز فرهنگی استان بوده اند را به خود می طلبد.  وبه عنوان یک کتابداراین نکته را یادآور می شوم  که هفته کتاب را با برپایی نمایشگاه و صرف هزینه ها ی بی مورد  سپری نکنند  بلکه مسائل اساسی کتابخانه  ها را مورد بررسی کارشناسانه قرار دهند و انتخاب هیأت امنای کتابخانه های عمومی را بر مبنای کار کارشناسی و اسنفاده و بهره گیری از تجارب و نظریات  کتابداران  صورت دهد و مسائل زیرتوجه داشته باشد:

1 -  تهیه و ساخت کتابخانه عمومی مرکزی بوشهر در بهترین نقطه شهر ؛

2 توجه جدی به استخدام کتابداران ؛

3 توجه جدی به حقوق کتابداران؛

4 زمینه یابی کتابخانه عمومی دیجتال در استان بوشهر،

5 توجه جدی  به سازماندهی منایع اطلاعاتی متابخانه ها،

6- توجه جدی به کامپیوتری کردن کتابخانه ها،

7- زمینه یابی ایجاد کتابخانه سیار در استان؛

8 بازنگری در ترکیب هیأت امنای کتابخانه های عمومی استان

در پایان یادآورمی شوم که کتابخانه های عمومی از دیرباز به عنوان موثرترین عنصر فرهنگی همواره نقش سازنده ای در توسعه فرهنگی ، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی دارند که لازم است بیشتر مورد توجه جدی قرار گیرد.

 

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:13 | لینک ثابت |

يادي از کتابدار گمنام سيد حسن مهيمني

 

پنجمين روز از هفته کتاب با عنوان " کتاب ، کتابدار و اطلاع رساني" نامگذاري شده است. تابستان سال 1351 جواني به اداره فرهنگ و هنر سابق بوشهر مراجعه و با دريافت حکم خود وارد کتابخانه عمومي بوشهر مي شود و در سال  آرام و بي صدا بازنشست و غروب پاييز    جان به جان آفرين تسليم گفته و به ديار معبودش مي شتابد و پس از    سال خدمت به عنوان کتابدار آرام و بي صدا غروب مي کند.

  فرهنگيان، دوستداران کتاب،  دانش پژوهان اساتيد امروز و دانش آموزان امروز به ياد دارند که ايشان کسي نبود جز سيد حسن مهيمني کتابداري که با عشق و علاقه و حلم و صبوري خدمت مي کرد، تحصيلات کتابداري و آکادميک نداشت، رده بندي نمی دانست، خدمات مرجع را نخوانده بود، تئوريهاي نظري و عملي کتابداري را نياموخته بود.اما با ذهن پوياي خود کتابها را رده بندي  کرده بود. اصول خدمات مرجع را در عمل پياده مي کرد. همه او را مي شناختند. آنهايي که اهل کتاب و کتابخانه بودند. مردي مهربان و دوست داشتني که پذيراي دوستداران کتاب در کتابخانه عمومي بوشهر بود. پاي حرفش که مي نشستي پر از غم و رنج حرمان بود. از بي توجهي مسئولين به کتابداران، کتابخانه ها، ساختمان کتابخانه و عدم انتخاب صحيح منابع کتابخانه ها ...مي ناليد.آري درد و رنج کتابداران را که سالهاست در سينه ها مدفون مانده است وي را مي آزرد. روياي ساختمان کتابخانه در زيباترين نقطه شهر که مشرف به دريا باشد و تلفيقي از معماري سنتي بوشهر و سبک جدید و منتاسب با نیازهای امروزی، ساختماني که چشم هر بيننده اي را به خود خيره سازد، در سر مي پروراند و آخر همه اين روياها را با خود به گور برد. باشد که مسئولين استان توجه جدي به کتابداران، کتابخانه ها و کتابداري در استان داشته باشند. ياد اين کتابدار عزيز که ساليان عمر خود را به عنوان کتابدار در خدمت جوانان و فرهنگ دوستان بوشهر سپري نمود، گرامي مي داريم. و چه خوب که مسئولين و متوليان فرهنگ استان نيز به پاس خدمات ارزشمند ايشان يادبودي در خور شأن مقام  ومنزلت کتابدار از ايشان و ساير متوليان کتابخانه ها داشته باشند و بر اين باور باشند که رشد و غناي فرهنگي کشور ما، حفظ اصالت و هويت ملت آينده نويد بخش نسلهاي فرداي ما در گرو حفظ و گردش چرخه هاي طبيعي فرهنگي است و شاید کتاب محور اصلی همه این چرخه ها و چرخ ها باشد.

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:11 | لینک ثابت |

دانشگاه فردوسي مشهد

منابع پيشنهادي براي مطالعه و آمادگي آزمون كارشناسي ارشد

كتابداري و اطلاع‌رساني

اكرم زينلي كارشناس گروه كتابداري

 

&         كتابخانه و كتابداري

B     تاريخ و فلسفه کتابداري/ نوشته ا. ک. موکهرجي؛ مترجم اسدالله آزاد.- مشهد: آستان قدس رضوي، موسسه چاپ و انتشارات، ۱۳۷۵.

B       تاريخ اصول کتابداري/ نوشته تامپسون، جيمزThompson؛ترجمه محمود حقيقي.- تهران: مرکز نشر دانشگاهي، ۱۳۶۶.

B      شناختي از دانش‌شناسي (علوم کتابداري و دانش‌رساني)/ نوشته هوشنگ ابرامي؛.- تهران: نشر  كتابداري، 1379.

B      کتابخانه و کتابداري/ تاليف و تنظيم علي مزيناني.- تهران: سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)، ۱۳۷۹.

B      درآمدي بر کتابداري/ ترجمه و اقتباس حسين مختاري معمار.- شيراز: نشر قو، ۱۳۷۴.

B      مباني علوم كتابداري و اطلاع‌رساني/ نوشته ريچارد اي رابين؛ ترجمه مهدي خادميان .-مشهد: كتابخانه رايانه‌اي، 1384

 

&              مواد و خدمات مرجع و اصول كار مرجع

B      مصاحبه در بخش مرجع کتابخانه/ نوشته الاين زارمبا جنريش و ادوارد جي. جنريش؛ ترجمه محمدحسين دياني.- اهواز: دانشگاه شهيد چمران، ۱۳۷۳.

B   مباني مرجع: فنون پرسش کاوي و پاسخ يابي از منابع کتابخانه/ جرالد جهودا، جوديت شيک براوناگل؛ ترجمه و تاليف محمدحسين دياني، عبدالحميد معرف زاده، ويراسته اسدالله آزاد.- مشهد: آستان قدس رضوي، معاونت فرهنگي، ۱۳۷۰.

B      مرجع‌شناسي: شناخت خدمات و کتاب‌هاي مرجع/ نوشته نورالله مرادي.- تهران: فرهنگ معاصر، ۱۳۷۲.

B      مقدمه‌اي بر خدمات مرجع عمومي/ جعفر مهراد.- شيراز: دانشگاه شيراز، ۱۳۶۷.

B      اصول و خدمات مرجع در كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع رساني/ محمدحسين دياني

B   جستجوي اطلاعات علمي و پژوهشي در منابع چاپي و الکترونيکي (شامل حوزه‌هاي علوم، فني مهندسي، کشاورزي ...)/ تاليف محمدرضا داورپناه؛ ويراستار محمدحسين دياني.- تهران: دبيزش، چاپار، ۱۳۸۱، ۱۳۸۲.

 

& مجموعه‌سازي و فراهم‌آوري

B      مجموعه‌سازي و فراهم‌آوري در کتابخانه‌ها/ تاليف محمدحسين دياني.- اهواز: دانشگاه شهيد چمران، ۱۳۷۷.

B      مجموعه سازي در کتابخانه‌ها/ علي سينائي؛ ويراسته سيمين عارفي.- تهران: سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)، ۱۳۷۶.    

B      مجموعه‌سازي: پيدايش، گزينش و گسترش مواد کتابخانه‌اي/ ريچارد گاردنر؛ ترجمه اسدالله آزاد.- مشهد: آستان قدس رضوي، بنياد پژوهشهاي اسلامي، ۱۳۷۶.

B      خدمات فني/ ويراستار پوري سلطاني.- [ويرايش ۸].- تهران: کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، ۱۳۷

B      سفارش و خدمات تحويل مدرک (کتاب، پايگاه اطلاعاتي، مقاله، مجله و...)/ تاليف حميد محسني؛ ويراستار رزيتا بهزادي.- تهران: [ح. محسني]، ۱۳۷۷.

B      مجموعه‌سازي و خدمات تحويل مدرک/ تاليف حميد محسني.- ويرايش دوم.- تهران: کتابدار، ۱۳۸۲.

B      مجموعه‌سازي منابع الکترونيکي (راهنماي عملي)/ نوشته استوارت د. لي؛ ترجمه محمد زره‌ساز، عليرضا اسفندياري مقدم.- مشهد: کتابخانه رايانه‌اي، ۱۳۸۳.

B   مديريت نشريه‌هاي ادواري: جنبه‌هاي نظري و کاربردي گزينش، فراهم‌آوري، سازماندهي و ارائه خدمات ادواري‌ها (چاپي و الکترونيکي)/ رحمت‌الله فتاحي، با همکاري يزدان منصوريان.- تهران: دبيزش، ۱۳۸۱.

 

&              سازماندهي مواد

B      فهرستنويسي: اصول و روشها/ تاليف رحمت‌الله فتاحي.- ويرايش 3.- مشهد: دانشگاه فردوسي مشهد، ۱۳۷9.

B      سرعنوان‌هاي موضوعي فارسي. (مقدمه). تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران.

B      دستنامه قواعد فهرستنويسي/ تنظيم و تدوين ماندانا صديق‌بهزادي.- تهران: کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، ۱۳۷۳.

B      خلاصه رده‌بندي دهدهي ديوئي و نمايه نسبي/ ملويل ديوئي؛ مترجم ابراهيم عمراني؛ ويراستار پوري سلطاني.- تهران: انتشارات و آموزش انقلاب اسلامي، ۱۳۷۲.

B      درآمدي بر رده‌بندي و شماره‌سازي در نظام ديويي/ نويسنده بلومبرگ مارتي و هانسن، علي آدينه قهرماني.- تبريز: دانشگاه تبريز، ۱۳۶۹.

B       رده‌بندي دهدهي ديويي: راهنماي عملي شماره‌سازي/ تاليف ركن الدين احمدي لاري و فاطمه مكي‌زاده .- تهران: نشر كتابدار، 1384.

B       راهنماي استفاده از رده‌بندي كنگره/ فاطمه مرتضايي فرد.- تهران: سمت، 1383.

 

 

 

 

&              مقدمه‌اي بر آرشيو

B      شناخت  اسناد آرشيوي/ غلامرضا فدايي عراقي.- تهران: سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)، ۱۳۷۷

B      مقدمه‌اي بر آرشيو/ تاليف محمدحسين دياني.- مشهد: دانشگاه فردوسي مشهد، ۱۳۷۷.

&              مواد سمعي و بصري

B      مواد غير کتابي در کتابخانه‌ها/ ريچارد فادر گيل، ايان بوچارت؛ مترجم کاظم خادميان.- مشهد: آستان قدس رضوي، بنياد پژوهشهاي اسلامي، ۱۳۷۹.

 

&              اداره كتابخانه

B      فنون مديريت براي کتابداران/ ادوارد اوانز؛ ترجمه فرشته ناصري.- مشهد: آستان قدس رضوي، بنياد پژوهشهاي اسلامي، ۱۳۷۷.

B      اداره کتابخانه/ طاهره علومي.- تهران: سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)، ۱۳۷۶.

 

&              آشنايي با پايگاه‌هاي اطلاعاتي

B      مفاهيم و روشهاي ذخيره و بازيابي اطلاعات در نظامهاي کامپيوتري کتابخانه‌هاي ايران/ تاليف محمدحسين دياني و

 محمدرضا داورپناه.- ويرايش 2.-  مشهد: دانشگاه فردوسي مشهد، موسسه چاپ و انتشارات، ۱۳81.

B      آشنايي با بانکهاي اطلاعاتي/ آتش جعفرنژاد.- تهران: سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)، ۱۳۷۹.

B      مديريت کتابخانه و مراکز اطلاع‌رساني/ تاليف حسينعلي براتي علويجه.- اصفهان: حسينعلي براتي علويجه، ۱۳۸۰.

 

&              آمار و روشهاي تحقيق

B      آمار و روشهاي کمي در کتابداري و اطلاع رساني/ عليرضا هويدا.- تهران: سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)، ۱۳۷۸.

 

&              گزارش‌نويسي

B       آئين نگارش علمي/ تاليف عباس حري.- [ويرايش ۲].- تهران: هيات امناي کتابخانه‌هاي عمومي کشور، دبيرخانه،

B      روشهاي تحقيق در کتابداري/ تاليف محمدحسين دياني.- تهران: مرکز نشر دانشگاهي، ۱۳۶۹.

 

& مواد و خدمات كتابخانه براي نوسوادان

B   کتابخانه‌ها و سوادآموزي/ نوشته دبرا ويلکاکس جانسون با همکاري جنيفر ا. سول؛ ترجمه رحمت الله فتاحي؛ ويراستار اسدالله آزاد.- مشهد: دانشگاه فردوسي مشهد، ۱۳۷۳.

B      مواد و خدمات كتابخانه براي نوسوادان/ زهره ميرحسيني.- تهران: سمت، 1383.

 

&             مواد و خدمات كتابخانه براي كودكان و نوجوانان

B      ادبيات کودکان و نوجوانان: ويژگيها و جنبه‌ها/ نگارش بنفشه حجازي (فراهاني).- تهران: روشنگران، ۱۳۷۴.

B   کتابخانه‌هاي کودکان/ نوشته ليونل ر. مک کولين؛ تهيه شده توسط سازمان انتشارات کانون پروش فکري کودکان و نوجوانان.- تهران: کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان، ۱۳۵۳.

B      ادبيات کودکان/ علي‌اكبر شعاري‌نژاد .- تهران: اطلاعات، ۱۳۶۴.

B   ادبيات كودكان و نوجوانان و ترويج خواندن (مواد و خدمات كتابخانه‌اي براي كودكان و نوجوانان)/ تأليف ثريا قزل اياغ.- تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت)، 1383.

 

&             وسايل و تجهيزات كتابخانه

B      وسايل و تجهيزات کتابخانه/ تهيه و تنظيم از شيرين تعاوني (خالقي).- تهران: موسسه تحقيقات و برنامه‌ريزي علمي و آموزشي، مرکز خدمات کتابداري، ۱۳۵۲.

B      ساختمان و تجهيزات کتابخانه/ تاليف پرويز عازم.- تهران: دبيرخانه هيات امناي کتابخانه‌هاي عمومي کشور، ۱۳۷۶.

B   استانداردهاي وسايل و تجهيزات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رساني/ تهيه و تدوين شيرين تعاوني، با همکاري ناصر آصفي.- تهران: شيرين تعاوني، ناصر آصفي، ۱۳۷۷.

 

& زبان انگليسي تخصصي

B      انگليسي براي دانشجويان رشته کتابداري و اطلاع‌رساني ج(۱)و(2)/ تاليف ناهيد بني‌اقبال. تهران: سمت، 1378.

B   متون تخصصي انگليسي: ويژه دانشجويان علوم کتابداري و اطلاع‌رساني و داوطلبان کنکور کارشناسي و کارشناسي ارشد (سراسري، دانشگاه آزاد، و پزشکي)/ گردآورندگان عليرضا رستمي گومه، حسين مختاري معمار.- تهران: چاپار، ۱۳۸۲.

B      Your library: what's in it for you?/ John Lolley; in consultation with Samuel J. Marino.- New York: Wiley 1974.

 

& ملزومات ديگر

p      آشنايي با نشريه‌هاي ادواري كتابداري،گرايش آنها، ناشران آنها، فاصله انتشار، محتوا، بخش‌هاي نشريه.

p   فصلنامه كتاب، فصلنامه پيام كتابخانه، كرانه، كتابداري (كتابخانه مركزي دانشگاه تهران)، آئينة پژوهش، نشر دانش، مشكوة ، …Library Journal, IFLA Journal

p   آشنايي با ابزارهاي اصلي كار كتابداري مثل«‌كتابشناسي ملي ايران» ( در شكل چاپي و الكترونيكي)، سرعنوان‌هاي موضوعي فارسي و لاتين، رده‌بندي ديويي، كنگره، قواعد فهرستنويسي انگلوامريكن، دستنامه قواعد فهرستنويسي، فهرست مستند اسامي افراد و مشاهير، فهرست مستند سازمان‌ها، اصطلاحنامه‌ها.

p      آشنايي با منابع مرجع كه به صورت ادواري منتشر مي‌شوند، مثل « نمايه»، «كتابنامه»، «فهرست مقالات فارسي».

p   آشنايي با سازمان‌هاي ايراني و بين‌المللي كه در زمينه كتابداري و اطلاع‌رساني فعاليت مي كنند، مانند: كتابخانه ملي، مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران، ايفلا، كتابخانه كنگره امريكا، كنفرانس اطلاع‌رساني كشورهاي مسلمان.

p   آشنايي كلي با پايگاه‌ها و شبكه‌هاي اطلاع‌رساني مهم، مانند: LISA, ISA, ERIC,، پايگاه‌هاي فارسي،« فهرست مشترك نشريات» « ادواري چكيده‌نامه پايان‌نامه‌ها»و نرم‌افزارهاي فارسي: نوسا، پارس‌آذرخش، كاووش.

p      آشنايي با اينترنت و امكانات آن

p      آشنايي با برخي اصطلاحها و واژه‌‌ها در كتابداري، اطلاع‌رساني، كامپيوتر.

 

 

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:10 | لینک ثابت |

امکان­سنجی کنترل مستندات موضوعی پایگاههای اطلاعاتی پزشکی فارسی موجود بر روی وب

 

سعید رضائی شریف­آبادی[1]

عبدالرسول خسروی[2]

محسن حاجی­زین­العابدینی[3]

 

چکیده:

یکی از مهمترین عواملی که مساله جستجو و بازیابی اطلاعات را در محیط اینترنت با دشواری روبه رو ساخته، عدم مهار مستندات در این محیط است.  هدف پژوهش حاضر امکان­سنجی کنترل مستندات موضوعی پایگاههای اطلاعاتی پزشکی فارسی در محیط اینترنت  است. این تحقیق تجربه کتابداران در دنیای ستنی را به صورت عملی در محیط اینترنت پیاده می سازد. بر اساس روش پزوهش این تحقیق از میان  کلیدواژه­های مورد استفاده کاربران اینترنت جهت جستجوی مقالات در بخش اطلاع­رسانی کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، 50 کلیدواژه به طور تصادفی انتخاب گردید. ابتدا در مرحله پیش­آزمون، این کلیدواژه­ها در پایگاه اطلاعاتی مقالات پزشکی فارسیِ ایران مدکس مورد جستجو قرار گرفته و نتایج به دست آمده ثبت شد. این کلیدواژه­ها با اصطلاحنامه پزشکی فارسی مطابقت داده شد و در صورت موجود بودن در این اصطلاحنامه در پایگاهی که مخصوص این پژوهش در محیط اکسِس طراحی شده بود، وارد شدند. سپس پایگاه کلیدوازه­های مستند شده با هماهنگی با مسئولین پایگاه ایران مِدِکس وارد این پایگاه شده و دوباره مورد جستجو قرار گرفته و نتایج ثبت شد. نتایج به دست آمده نشان داد که مهار مستندات، با درصد بسیار بالایی باعث بازیابی دقیق­تر اطلاعات شده و از ریزش کاذب جلوگیری می­نماید. نتایج این پژوهش می­تواند به منظور اصلاح فرایندهای ذخیره و بازیابی اطلاعات در محیط اینترنت،  الگویی برای به کارگیری اصطلاحنامه­ها به عنوان ابزارهای مهار مستندات در سایر پایگاه­های اطلاعاتی موجود در اینترنت ارائه دهد.

 

کلیدواژه­ها:  ذخیره و بازیابی اطلاعات، پایگاه­های اطلاعاتی پزشکی فارسی، مهار مستندات، اصطلاحنامه پزشکی فارسی، ریزش کاذب



1 عضو هیأت علمی گروه کتابداری دانشگاه الزهرا

2  کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع­رسانی و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر

3 عضو هیات علمی مرکز اطلاعات و مدارک علمی کشاورزی و دانشجوی دوره دکتری کتابداری و اطلاع­رسانی دانشگاه شهید چمران اهواز

نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:6 | لینک ثابت |
سلام دوستان عزیز از امروز وبلاگ خود را تغییر دادم . همه اطلاعات قبلی را به اینجا منتقل دادم . منتظر اظهار نظرهای شما هستم.
نوشته شده توسط عبدالرسول خسروی در شنبه هفدهم دی 1384 ساعت 11:1 | لینک ثابت |